Cumhuriyetin Kuruluş Yıllarında Macar Eğitimciler - Baktabul.CoM, Msn messenger ifadeleri, Avatar, gif, smiley, Resimli Siirler, izle, indir, Komik Resimler, programlar, Resimleri, Haberler

**Boramir!!** · 08-28-2008, 02:40

Cumhuriyetimizin kuruluş yıllarında Anadolu’daki yeni yapılanmanın her adımı Macaristan’da coşkuyla karşılanmıştır.Atatürk’ün yarattığı yeni Türkiye, Türk halkının girdiği tarihî yol büyük ilgi uyandırmış, aramızdaki tarihî ve kültürel bağlar bu dönemde iyi ilişkilerin kurulmasını kolaylaştırmıştır. Atatürk ve Macaristan Krallığı Naibi Amiral Horthy, Türk ve Macar milletlerinden söz ederken kardeş diye hitap etmişlerdir. Atatürk ve dönemin ileri gelen devlet adamları ilkönce “kardeş Macar ulusu” ile yapılan sözleşmelerle, sevgi ve güven ile karşılıklı işbirliğine geçmeyi uygun görmüşler; Macar bilim adamları, uzmanlar Türkiye’ye davet edilmişler, diğer alanlarda olduğu gibi bu kişiler Türkiye’nin gelişmesinde yardımcı olmuşlardır.Macar Başbakanı Gömbös’ün deyimi ile “birbirlerine kan ve kardeşlik bağları ile bağlı bulunan iki ulusun ekonomik ve kültürel alanda yapacağı birçok şeyler” uygulama alanına konulmuştur.

Cumhuriyetin ilk yıllarında Macar uzmanların etkisini gördüğümüz alanlardan biri meslekî ve teknik eğitimdir. Bölge Sanat Okullarından İnşaat Usta Okullarına25 Yapı Enstitülerinden, Teknik Öğretim Okullarına kadar pek çok eğitim kurumunda Macar uzmanların çalıştırılması kararlaştırıldığı gibi, üniversite ve yüksek okullarda da bu kişilerden yararlanılmıştır. I. Dünya Savaşı yıllarında Darülfünun-u Osmanî’de Etnoğrafya ve Macarca dersleri veren, Cumhuriyet döneminde de uzun yıllar Türkiye’de çalışan Gyula Mesaros30; jeoloji, hayvancılık ve meteoroloji alanlarında Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsün’de hizmet veren Locy Lajos, Wellmann Oszkar, Retly Antal; Atatürk’ün 1935 yılında Dil-Tarih Coğrafya Fakültesinde Hungaroloji kürsüsünü kurdurduğu Lászlo Rásonyi bunlardan bir kaçıdır.

Ayrıca birçok Türk genci de Macaristan’a öğrenim için gönderilmiştir. İki dünya savaşı arasındaki devirde birçok Türk öğrencisi, öğrenimini Budapeşte Üniversitesi Türkoloji Enstitüsü’nde tamamlamıştır. Ankara’daki Macar Filolojisi ve Yüksek Ziraat Enstitüsü öğrencileri de Debrecen Yaz Üniversitesinin devamlı misafirleri idiler.

Macaristan’a gönderilen öğrencilerin çoğu tarım alanında Tarım Akademilerinde öğrenim görmüşlerdir. Çünkü Macaristan’da yapılan ziraat Avrupanın en gelişmiş ziraat sistemiydi. Debrecen Akademisinde üç yıllık eğitim görüp Türkiye’ye dönenler, Şeker Şirketi Anonim Ortaklığının kuruluşunda önemli görevler almışlardır. Eskişehir, Uşak Şeker Fabrikalarının bitki yetiştirme, ekim nöbeti, hayvancılık alanlarındaki uygulamaları Macar tarım tekniğine göre yürütülmüştür. Atatürk döneminde Macaristan’a tarım öğrenimi için burslu gönderilen öğrencilerden biri olan ve Macar Kraliyeti József Nador Teknik Üniversitesi Tarım Fakültesi bitiren ve yem bitkileri, çayır-mera dalında Türkiye’de tek uzman olan Fethi Vecdet Erkun’da yurda döndükten sonra Prof. Dr. Ömer Tarman ile birlikte Amerikan yardımıyla başlattıkları, özellikle yem bitkileri ve mera ıslah çalışmalarında köy orta malı meralarının ıslahında Macarların Yeşil Kır (Zöld Mezö) teşkilatının köy meraları ıslahı çalışmalarından yararlanmıştır. 1933 yılında Yüksek Ziraat Enstitüsü kurulduktan sonra, bu okulun fakültelerinden derece ile mezun olan öğrenciler Süreyya Aygün’ün başkanlığında Debrecen’de açılacak kurslara katılmak üzere;Budapeşte-Gödöllö Çiftliğinde açılan arıcılık kurslarına da özellikle ziraat öğretmenlerinden oluşan gruplar Edirne’de açılacak Arıcılık kongresinde bilgi ve görgülerinden yararlanmak üzere gönderilmiştir.

Bu dönemde tarımdan başka hukuk, tıp, edebiyat vb. diğer alanlarda da inceleme yapmak üzere öğrenci ve bilim adamları Macaristan’a gönderilmiştir.

Türkiye’de köy kalkınması sorununa toplumsal ve ekonomik çözümlerle yaklaşımın sonunda ortaya çıkmış ve günün sosyo-politik koşullarına göre geliştirilmiş birer eğitim kurumu olan Köy Enstitülerinin kurulmasında emeği geçen İsmail Hakkı Tonguç, Enstitülerin kurulması ile ilgili olarak incelemeler yapmak üzere yirmi gün süre ile Macaristan’a gitmiş, bu gezi sırasında Macar tarım ve sanat okullarında incelemeler yapmışlardır. Köy Enstitülerinin kurulmasında Macar köy okulları sisteminin etkisi olmuştur. Amaçları köyün liderliğini yapacak köylü gençleri köyün ve köylünün isteklerine uygun olarak yetiştirmek olan Köy Enstitüleri, amaçları açısından, Macar Folklor biliminin en büyüklerinden biri olan, Macaristan’a XIII yüzyılda yerleşen Kumanların torunu Istvan Györffy’nin köylü gençler için örgütlemeye başladığı halk öğrenci yurtlarına benzetilebilir. Özellikle Türk halkları arasında araştırmalar yapan Györffy, millî eğitimin herşeyden önce halktan çıkan aydınlara dayanması gerektiği kanısındaydı. Halk öğrenci yurtlarının ülkesel örgütlenmesi Györffy’nin en iyi öğrencilerinden biri tarafından gerçekleştirilmiştir. Ancak birkaç yıl faaliyet gösteren bu yurtlardan Györffy’nin hayallerine uygun olarak halk kökenli bir aydınlar kuşağı çıkmıştır. Kültür derslerinin yanında ziraî ve teknik derslerin pratik olarak öğretildiği Köy Enstitülerinde belirtildiği gibi Macar uzmanlardan yararlanılmıştır. Hasanoğlan Köy Enstitüsünde çalışan ustabaşılarından Macar uyruklu Sili Lajos, Gaspar Anyipal ve Gabel Mihaly’in on sekiz Köy Enstitüsünde çalıştırılmaları, Bakanlar Kurulunca 3/1256 sayı ve 21.7.1944 tarihli kararname ile kabul edilmiştir.

Birer kültür kurumları olan Türk Ocakları ve daha sonra yerlerine kurulan Halkevlerinde Türk ve Macar yetkililer tarafından her iki ülkenin kültürüne dair pek çok konferans ve konserler verilmiş, Halkevleri Macar ressamlarının sergilerine ev sahipliği yaptığı gibi kütüphaneleri de Macar bilim adamlarının eserlerine tanıklık etmiştir.

XIX. yüzyıl sonunda gelişmeye başlayan Macar eğitimi I. Dünya Savaşının getirdiği olumsuz koşullarından etkilenmiş olmasına rağmen, savaş sonrası eğitim alanında önemli bir aşama kaydetmiştir. Macar eğitim sistemindeki bu gelişmeyi gören Türkiye Cumhuriyeti yöneticileri; Macaristan ile eğitim alanında işbirliğine girmiştir. Cumhuriyetin kuruluş yıllarında üniversite ve yüksek okullarda olduğu gibi, özellikle meslekî ve teknik eğitim alanında pek çok Macar eğitim uzmanından yararlanılmıştır. Bu uzmanlar, Türk eğitiminin yeniden yapılanmasına katkıda bulunmuşlardır. Birçok Türk genci de, Macaristan’a öğrenim için gönderilmiştir.

alıntı..

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Milli Mücadele Yıllarında Anadolu ve İstanbul Gazeteleri	Boramir!!	Türk Dünyası Ve Kültürü	0	08-27-2008 03:04
Cumhuriyetin İlk Yıllarında Türkiye Halk Sağlığı	Boramir!!	Türk Dünyası Ve Kültürü	3	08-15-2008 01:24
Fenerbahçe'ye Macar eziyeti	r.hande07	Fenerbahce	0	08-06-2008 12:48
'Cumhuriyetin kazanımlarından ödün vermeyiz	Hüzün	Dünyadan Haberler	0	04-23-2007 16:24
Eğitimciler Ankara'ya yürüyecek	Baktabul.Com	Dünyadan Haberler	0	11-21-2006 20:11