Türklüğün Kalesi Erbil , Erbil Hakkında - Baktabul.CoM, Msn messenger ifadeleri, Avatar, gif, smiley, Resimli Siirler, izle, indir, Komik Resimler, programlar, Resimleri, Haberler

**Boramir!!** · 08-27-2008, 22:57

Türklüğün Kalesi Erbil:

Türklerin Irak'a giriş tarihleri, Anadolu'ya girişlerinden daha önceye uzanır. H. 54 yıllarına uzanan bu tarihten sonra Türklerin, Abbasiler döneminde daha da belirgin biçimde Irak'a yerleşmeleri devam etmiştir. Özellikle annesinin Türk olduğu bilinen Abbasî Halifesi el*Mu'tasım'ın zamanında (9. yüzyıl), Türklerin Abbasî saraylarında nüfuzu artmıştır. Bu arada zayıflamaya yüz tutan Abbas! halifelerinin otorite boşluğunu Türkler doldurmuş, devlet yönetiminde geniş çapta nüfuz ve yetki sahibi olmuşlardır. Hatta, Arap askerlerine eğitim yaptıran Türklerin, Araplarla karışıp erimelerini önlemek, Türklerin yüksek meziyet ve karakterlerinin kaybolmaması için, Samarra kenti yapılmış, Türklerin yerleştirildiği bu yeni kent, Bağdat'ın yerine bir süre Abbasî Devleti'nin başkenti olmuştur.

Selçukluların Abbasîleri himayelerine almaları ve Sultan Tuğrul Bey'in 1055 yılında, Oğuz boylarından oluşan keşif ordusu ile Irak'a girişi, Irak Türklerinin tarihinde önemli bir dönüm noktası sayılır. Bu dönemde Türklerin Irak'ta yoğun biçimde yerleşmeleri ve bölgeyi yurt tuttukları görülmüştür. Selçuklularda merkezi otoritenin zayıflaması üzerine özellikle Kuzey Irak bölgesinde Atabeylikler kurulmuştur. Bunların en tanınmışları arasında Musul Atabeyliği (1127-1233) ile Erbil Atabeyliği (1144-1233) sayılabilir.

Beğtiğinliler Hanedanı'na mensup olan. Erbil Atabeyleri zamanında Erbil, büyük bir ilim ve Kültür Merkezi oldu. Bu hanedanın son temsilcisi 1190 yılından, 1233 yılına kadar 43 yıl hüküm süren Muzaffereddin Gökbörü döneminde Erbil, altın çağını yaşadı. Gökbörü, Atabeyliğin payitahtı Erbil'in surlarını ve çarşılarını yeniden inşa ederek, büyütmüştür. Yaptığı birçok ilmi, dini ve hayır müesseseleri ile İslam dünyasında destani şahsiyet kazanan Gökbürü, kör ve sakatlar için hankah yaptırmış; dul, yetim, ihtiyar, ve kimsesiz çocuklar için yurtlar ve zengin vakıflar kurmuştur. Gökbürü'nün şöhretini arttıran diğer bir husus, her yıl Hz. Peygamber'in doğum günü münasebetiyle birkaç gün ve gece süren mevlid törenleri düzenlemiş olmasıdır. Kurbanların kesildiği, ziyafetlerin verildiği bu mevlid törenlerine, ülkenin her tarafından davet edilen Kur'an ve ilahî okuyucular, şairler, müzisyenler ve çeşitli oyuncular katılırdı. Şehrin süslenmesi ve geceleri mumlar ve kandiller yakılarak, fener alaylarının düzenlenmesi ile ihtişamlı ayinler ve bayram şenlikleri yapılırdı. Şehir dışında kurulan otağlarda, İslam dünyasının her tarafından gelen alim, sanatkar ve kalabalık misafirler ağırlanırdı. Çalgılar çalınır ve sema ayinleri, parlak gösterilerle icra edilirdi. Sanatkar, alim ve şairlere bohçalar içinde hil'at ve hediyeler dağıtan Muzaffereddin Gökbörü, böylece Hz. Peygamber sevgisinin, adeta bir bayrak şenliği havasında olmasını gelenek haline getirmiş ve Türklere mahsus bu dinî ve mim ananenin, Anadolu'da ve İmparatorluk toprakları ile bütün bir İslam dünyasında yayılmasına ve yaygınlaşmasına vesîle olmuştur.

Erbil, Moğol istilasından sonra Celayirliler, Karakoyunlular, Akkoyunlular, Safevîler ve I. Dünya Savaşı'na kadar Osmanlıların idaresinde kalmıştır. Şehrin en eski yerleşme merkezi tarihi kalesidir. Kalede günümüze kadar ayakta kalan hamam ile cami ünlüdür. Kalenin aşağısındaki düzlükte yayılan şehir, tarihi eserler bakımından da zengindir. Özellikle Muzaffereddin Gökbörü tarafından yapıldığı bilinen cami ve medresenin, sadece minaresi ayaktadır. Tuğla ile inşa edilmiş minare, sekizgen bir kaide üzerinde yükselen silindirik bir gövdeye sahiptir. Halk arasında "Çöl Minaresi" adı ile bilinen ve 37 metresi ayakta kalan minareye, iki ayrı merdivenle çıkılır. Silindirik gövdenin her şeridi ayrı ayrı tuğla örgüsü ile süslenmiştir. Esere büyük değer kazandıran, yer yer mavi renkte sırlı tuğlaların kullanılmış olmasıdır.

Irak'ın en zengin sayfiye ve turistik yerleri Erbil'dedir. Özellikle şehrin kuzeydoğu*sundaki dağlık bölgede, yazın serin olan gezinti yerleri ve akarsuları ile çağlayanları, Erbil iline büyük bir çekicilik verir. Önemli bir kültür ve sanat merkezi olan Erbil tarih boyunca pek çok alim, şair ve sanatkar yetiştirmiştir. Özellikle 18. yüzyılda ün yapan Erbilli Garibi, Şeyh Esad Efendi (1847-1930), Haşim Nahid Erbil (1890*1959), Tevfik Celal Orhan (1905-1981) ve Nesrin Erbil(doğ. 1938) gibi birinci sınıf şairler yetiştirmiştir. Günümüzde ise Sanan Ahmet Sa*lih Ağa (doğ. 1944), Esat Şakir Erbil (doğ. 1951), Hüsam Hasret (doğ. 1956), Nihat İlhanlı (doğ. 1958) ve İhsan İbrahim Erbil (doğ. 1960) gibi, daha bir çok değerli yetenek, yazdıkları şiir ve hoyrat dörtlükleri ile, ana dilimiz olan Türkçemizin inceliklerini ve güzelliklerini yaşatmaya çalışıyorlar.

Erbil, Irak Türkmenlerinin folklor ve halk edebiyatı bakımından da çok zengin merkezlerimizden biridir. Geleneklerine ve göreneklerine sıkı sıkıya bağlı olan Erbil Türkmenleri, uzun hava türünden olan hoyrat ezgileri ve türküler bakımından da renkli bir yöredir. Özellikle Erbil'in en büyük ses sanatçısı olarak ün yapan Şahaba (1885-1945)'dan sonra rahmete kavuşmuş olan Muşko adı ile de tanınan Şevket Sait (1915-1990), Erbilli Haydar Abdurrahman (1926-1986), bütün Irak Türkmenleri tarafından çok sevilmiş okuyucular idi. Hayatta olanlardan ise Hacı Cemil Kapkapçı (doğ.1904), Faik Bezirgan (doğ. 1918), Mehmet Ahmet Erbilli (doğ. 1933) ve Yunus Hattat (doğ. 1933) gibi değerli ses sanatçısı ve bestekar yetiştiren Erbil, bunların ezgileri ile de Türkiye'de de sevilen türküler ve parçalar ortaya koymuşlardır. Tarihte de ün yapmış olan Erbil'in, eski çağlardan beri varlığı biliniyor. Irak'ta yurt edinen Türkmenlerin de ilk kalesi Erbil sayılır. Hatta ve hatta Irak'ta Türklüğün çatısının ilk defa Erbil'de kurulduğunu söylemek daha doğrudur. Onun içindir ki Erbil ve onun Türkmen kimliği Irak'ta yaşayan her Türkmen vatandaşın en büyük övünç kaynağı olmuştur.

* Saatçi, S., Kerkük Dergisi, yıl:2, sayı:10, Ekim 1992, s.2

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Erbil Acun'a sarktı	XxCANISIxX	Magazin Haberleri	1	04-27-2008 15:10
Erbil kumardan gözaltında	Bebishim47	Magazin Haberleri	0	04-06-2008 14:17
Mehmet Ali Erbil kimdir?Mehmet Ali Erbil biyografisi,Mehmet Ali Erbil hayatı	holocoust	Tiyatrocu	0	12-01-2007 15:05
Mehmet Ali Erbil kimdir-Mehmet Ali Erbil hayatı,biyografisi	RaiN_MaN	Biyografi	1	01-26-2007 04:03
Erbil Atabeyliği	CaNDy'S	Tarih	0	11-26-2006 23:18