Osmanlı Para Setleri , Osmanlı Para Setleri Hakkında - Baktabul.CoM, Msn messenger ifadeleri, Avatar, gif, smiley, Resimli Siirler, izle, indir, Komik Resimler, programlar, Resimleri, Haberler

**Boramir!!** · 08-27-2008, 02:48

Osmanlı Para Setleri

Sultan II. Mahmud'un büyük oğlu olan Sultan Abdülmecid, Avrupa devletlerinin yardımı ile Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa sorununu hallettikten sonra, daha çok İslahat işleri ile meşgul olmağa başlamıştır. Babası zamanın-da paralarda yapılan İslahat iyi netice vermediğinden, para sistemini tümden değiştiren, yeni usulde sikke darbına (tashih-i sikke) karar vermiş, bunun için de 26 sefer 1256 tarihli fermanı çıkarmıştır. Fermanın çıkarmasından hemen sonra, yeni darphanenin hazırlıklarına başlanmış ve Londra'ya, o zamanın en son sistem makinalan ısmarlanmıştır. Londra'dan makinalarla beraber birtakım teknik eleman da gelmiş ve darphane müdürlüğüne de Düzoğlu Agop Hoca getirilmiştir. Üstün başarılanndan dolayı Agop Düzoğlu'na ve çocuklanna bir takım imtiyazlar tanıyan bir ferman da verilmiştir.
Aletler Londra'dan geldikten ve yerlerine monte edildikten sonra darphane, hicri 1259 yılı sonlannda, yani cülusun 4. senesinde, para basımına hazır duruma gelmiştir, işte bu arada da müdür Agop Düzoğlu'nun oğlu Miran Düzoğlu darphanede çalışmaya başlamıştır.
O zamana kadar «Çekiçle Dövme Sistemi» ile yapılan para basma işlemi, yeni darphane 1842 yılında çalışmağa başlayınca daha modem olan «Sarkaç usulü» ile yapılmağa başlanmış ve 1853 yılında «Pres Usulü» kullanılmaya başlanıncaya kadar 11 yıl sarkaç usulü ile para basımına devam edilmiştir . Tuğra bu devirde en son şeklini aldığından, darphanede Sultan Abdülmecîd
adına en güzel Osmanlı paraları basılmıştır.
Yeni darphane çalışmaya başlayınca, ziyarete gelenlere özel hazırlatılmış çok güzel kutularda çil sikkeler hediye edilmiştir, işte bu kutulardan birisi, 1850 yılında Miran Düzoğlu tarafından bir Fransız diplomatına hediye edilmiştir. Kutunun üzeri bombeli olup, petrol yeşili kaliteli bir kağıtla kaplıdır, kapağın etrafında ve kenarlanndaaltın yaldızlı zarif bir su bulunmaktadır .

Alt kısınma ise filigranlı sarı bir kağıt yapıştınlmıştır. Kutu 164 mm uzunluğunda, 104 mm genişliğinde, 19,6 mm yüksekliğinde olup, ağaçtan yapılmıştır, içerisi mor kadife ile kaplanmış,buraya 9 sikke için yatak hazırlanmıştır. Bu yatakların içerisinde bulunan bir tarafı sabit kordelalar sikkelerin zedelenmeden çıkarılmasını sağlamaktadırlar. Kapak altında beyaz bezden yumuşak bir yastık vardır. Ancak ne kutunun üzerinde, ne de kapak altında herhangi bir yazı veya padişahın tuğrası bulunmamaktadır. Osmanlı hükümdarlannın vermiş oldukları veya onlar adına verilen fermanlarda, nişanlarda ve bunların kutulannda yazı veya tuğra bulunduğu düşünülürse, adı geçen kutuların sultanın bilgisi altında, ancak
sultan adına olmayıp, darphane tarafından hediye edildiği düşünebiliriz.

Miran Düzoğlu'nun kutuyu hediye ettiği Fransızın bir diplomat olduğu, sol üst köşesinde renksiz, kabartma taçlı amblem bulunan resmî bir kağıda 1850 yılında yazdığı fransızca notlardan anlaşılmaktadır.Bu tür resmi bir kağıdı, özel bir not için olsa dahi ancak resmi görevli bir kişi kullanabilir. Bıraktığı notlar, kutu ve sikkeler ile Osmanlı Nümismatiği'ne kalkısı olan bu diplomatın ismini tespit etmek maalesef mümkün olmamıştır.
Bu notların türkçe çevirisi aşağıdadır. Notların alt tarafında kurşun kalemle "1850" tarihi yazılmış, üst taraftnda ise kutunun içerisinde bulunan sikkelerin dökümü, notların yazıldığı mürekkep ile, yapılmıştır:

"Bu kutu bana, Saray'ı Aya Sofya'yı ve Darphane'yi ziyaretim esnasında Bay Miran Düzoglu tarafından verilmiştir."
100 p 50 p
20 p 10 p
5 p 2 p
1 p
5 para 1 para

Şu anda kutu içerisinde bulunmadıkları için altın 100 kuruş ve 50 kuruşun baskı yıllarım tesbit etmek mümkün olmamıştır. Gümüş paralardan 20, 10, 5 ve l kuruşlar ile bakır 5 para cülusun 9. yılında; gümüş 2 kuruş cülüsun 7. ve bakır l para ise cülusun 8. yılında basılmışlardır. Bu sikkelerin baskı yıllarının, diğerlerinden ayrı olması düşündürücüdür. Neden diğerleri gibi cülusun 9. yılı baskısı değildir? Esasen cülusun 9. yılına rastlayan 1847'de hediye vermeği gerektirecek önemli bir olay da meydana gelmemiştir. Kutunun içerisinde bulunan ve cülusun 7. yılında basılan gümüş 2 kuruş ile
cülusun 8. yılında basılan bakır l para, cülusun 9. yılında bu sikkelerden darphanede kalmadığı için mi geçmiş yıl paraları kullanılmıştır ? Cülusun 7. yılında basılan gümüş 2 kuruşun baskı adedi 1.035.000 dir; cülusun 8. yılında basılan bakır l paranın baskı adedi ise 1.000.000'dur. Buna karşılık cülusun 9. yılında basılan sikkelerin baskı adetleri, adı geçen
paralara oranla yarı yarıyadır. 2 kuruşun baskı adedi 530.000'dür; l paranın baskı adedi ise 375.000 dir. 1850 yılına kadar darp edilenler içerisinde baskı adedi en az olan sikkeler, 20 kuruş haricinde, cülusun 9. yılında basılan paralardır. Baskı adetleri daha az olan 2 kuruş ve l paranın, diğer sikkeler
gibi, halk tarafından saklanmak için tedavülden çekildiği akla gelebilir. Burada ilginç olan cülusun 9. yılında basılan 10 kuruşun da diğer sikkeler gibi, tedavülde kullanılmak için basılmış olabileceğidir. Belki baskı adedi çok azdır. Ancak cülusun 7. yılıda tedavülde kullanılmak için 12.000 adet basılan 10 kuruştan zamanımıza 8 -10 tane erişebildiğine göre, daha az basıldığı düşünülebilen cülusun 9. yılının 10 kuruşundan zamanımıza 2 adet kalması anormal değildir. Darphane kayıtlannda ve Darphane Müzesi'nde bu 10 kurusa rastlanmaması bu sikkelerin sadece hadiye verilmek için basıldığını göstermez. Bu olayın aksi de vardır, yani darphane kayıtlannda bulunduğu halde, kendilerine rastlanmayan sikkeler olduğu gibi, darphane kayıtlarında bulunmadığı halde kendilerine rastlanan sikkeler vardır. Örneğin, Sultan Abdülaziz'in 8, 10 ve 14 cülus yıllannda basılan 25 ku-
ruşların darphane defterlerinde kayıtları ve adetleri bulunduğu halde hiç ele geçmemişlerdir. Buna karşılık Sultan Abdülaziz'in 2 ve 3. cülus yıllannda basımı yapılan ve ele geçen 50 kuruşlann kayıtlanna rastlanmamıştır . Bu hediyelerin Sultan tarafından değil, darphane personeli tarafından verildiği düşünülürse, darphane personeli hediye verecek diye yeniden para basılması ola-
naksızdır. Zaten darphane tarafından hediye verme olayı. 1842 yılında yeni darphanenin para basmağa başlaması ile ortaya çıkmıştır. Adı geçen 10 kuruş 1847 yılında basıldığına ve hediye verme olayı baskı yılından 3 sene sonra, 1850 yılında meydana geldiğin göre, acaba 1848 ve 1849 yıllannda da hediye verilmesine devam edilmiş midir, yoksa 1850 yılında Miran Düzoğlu tarafından verilen bu hediye bir tek olay mıdır? 1848 ve 1849 yıllannda hediye vermeğe ara verecek herhangi bir olay bilinmemektedir. Bu bakımdan bu yıllarda da darphane tarafından hediye verildiği düşünülebilir. Dolayısı ile Miran Düzoğlu tarafından verilen hediye tek bir olay değildir.
Sultan II. Mahmud ile basımına başlanan 10 kuruşların basıkı adetleri çok azdır. Kendisinden sonra gelen Sultanların her saltanat yılında 10 kuruşlardan basılmamıştır. 10 kuruş basılmayan yıllar çoktur. Hatta Sultan V. Murad adına 10 kuruş hiç basılmamıştır. Bütün bu olayların ışığı altında, Sultan Abdülmecid'in cülüsunun 9. yılında basılan 10 kuruşun, hediye edilmek için değil, kullanılmak için şu anda belirsiz az bir sayıda basıldığı, tedavüle çıktığı, akla gelmektedir.

Kenan Kerestecioğlu

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Osmanlı Para Sistemi , Osmanlı Para Sistemi Hakkında	Boramir!!	Türk Dünyası Ve Kültürü	0	08-29-2008 01:42
Osmanlı Para ve Finansman sisteminin esasları nedir?	Boramir!!	Türk Dünyası Ve Kültürü	0	08-29-2008 00:13
Osmanlı Para ve Finansman sisteminin esasları nedir?	Boramir!!	Türk Dünyası Ve Kültürü	0	08-27-2008 03:47
Osmanlı Para ve Finansman sisteminin esasları Hakkında	Boramir!!	Türk Dünyası Ve Kültürü	0	08-10-2008 14:37
Osmanli dönemi kagit para örnekleri (Resimli Osmanlı Kağıt Paraları)	Boramir!!	Türk Dünyası Ve Kültürü	0	08-01-2008 20:49