Soğd ve Uygur Yazıları , Soğd ve Uygur Yazıları Hakkında - Baktabul.CoM, Msn messenger ifadeleri, Avatar, gif, smiley, Resimli Siirler, izle, indir, Komik Resimler, programlar, Resimleri, Haberler

**Boramir!!** · 08-07-2008, 00:49

Soğd ve Uygur Yazıları

Soğd milleti, bugünkü Özbekistan’da yaşamış, çok yumuşak huylu, barış sever ve tüccar bir millet idi. Türklerin genelde iyi ilişkiler kurdukları, topraklarında ticaret yapmalarına izin verdikleri bu halk, Zerdüştlük, Maniheizm, Budizm ve Hıristiyanlık gibi çeşitli dinleri benimsemiş ve Orta Asya’daki ticaret kolonileri vasıtasıyla dillerini ve yazılarını Türk ülkelerinde de yaymışlardır. Özellikle Uygur hakanı Bögü Kağan’ın Mani dinine girip bunu devlet dini olarak kabul etmesinden sonra, Doğu Türkistan’da oldukça yayılan bir yazı biçimi, Soğd yazısı olmuştu. Köktürk devleti zamanında bile, gerek mektup gerek anıt taşlarda bu yazıya rastlanmaktadır.

Bugün artık hem millet hem de dil olarak ortadan kalkmış olan Soğdluların yazısı, Uygur alfabesinin kökenini teşkil etmiştir. Soğd yazısının işlek türünden çıkarılmış olan Uygur alfabesi, 8. Yüzyıla kadar yaygın ve oldukça yoğun bir şekilde kullanılmış ve -kökeni ayrı olmakla birlikte- tam bir Türk alfabesi özelliğini kazanmıştır.

Özellikle 9. Yüzyıl ortalarında Koço Uygur Hanlığı’nda yaygın olarak kullanılmaya başlanan Uygur yazısı, zamanla diğer Türk toplulukları arasında da yayılmış ve meselâ, Fatih Sultan Mehmet tarafından bile kullanılan (Orta Asya’ya gönderilen “Zafername”lerde) bir yazı olmuştur. 12. Yüzyıldan sonra Moğollar tarafından da kullanılmaya başlanan Uygur yazısı, Türklerin bin yıllık yazı sistemleri olmuştur.

Bu harflerle, ham yazma hem de basma tekniği ile birçok eserler yazılmış; dinî içerikli olmak üzere Çince, Sanskritçe, Toharca ve Soğdçadan Türkçeye tercüme edilen eserler de bu yazı ile yazılmıştır.

“Kutadgu Bilig” ve “Atabetü’l-Hakayık” gibi Orta Asya kültür tarihimize ait ana eserlerin en iyi nüshaları da, bu yazı ile yazılmış nüshalar idi.

Uygur yazısının kullanıldığı dönemde, Türklerde örgün eğitim çalışmalarının da başladığı görülmektedir. Özellikle Budist rahip ve propagandacıları yetiştirmek için kurulan Budist “vihara”larında, din esasları üzerine yazılmış kitaplar okunuyor, öğreniliyor ve halka öğretilmek için Türkçeye çevriliyordu. Bu harflerle bazı Uygur kitaplarının basıldığı da net olarak bilinmektedir. Bu bakımdan Uygur harfleri, Türk kültür tarihinin en görkemli özelliklerinden birini temsil eder.

Prof.Dr. Mustafa ERGÜN

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

Okuduğunuz Konuya Benzer Konular
Konu	Konuyu Açan	Forum	Cevaplar	Son Mesaj
Büyük Uygur Kağanlığı'nın Yıkılışı (840) , Büyük Uygur Kağanlığı Hakkında	Boramir!!	Türk Dünyası Ve Kültürü	0	08-30-2008 16:30
Sarı Uygur Devleti , Sarı Uygur Devleti Hakkında	Boramir!!	Türk Dünyası Ve Kültürü	0	08-30-2008 16:26
Burhan Uygur Kimdir?,Burhan Uygur biyografisi,Burhan Uygur hakkında	zeynep	Ressamlar	0	02-07-2008 13:28
Prof. Dr. Nermi Uygur (1925 - 2005)- Nermi Uygur hayati, kimdir, biyografisi	sonaskim	Düşünürler	0	04-13-2007 18:31
Nejat Uygur- Nejat Uygur hayati, kimdir, biyografisi	YaGa	Sanatçılarımız	1	04-07-2007 11:48