|
| |||||||
| Hayvanlar Alemi Hayvanlar Alemi, Hayvanlar, Hayvanlar Alemi - Hayvan Resimleri ve Videoları, Hayvanlar Alemi Hayvan resimleri, Resimler, videolar, hayvan videolari, video vahşi hayvanlar |
 |
| | Konu Seçenekleri | Modları Göster |
04-14-2008, 08:14
| #1 | |
| üyelik iptal edildi
Mesajlar: n/a |  Şempanzeler ...  Şempanzeler, Senegal savanalarında zıpkın benzeri sopalarla galagoları avlıyor. Şempanzelerin "teknoloji" ürettiği bu bölge insanın evrimine ilişkin ipuçları sunuyor.Gündoğumu o kadar ani ve hızlı ki, insan görünmez bir elin uzanıp tüm ışıkları açtığını düşünüyor. Otuz dört şempanze, bir arada, şafakla birlikte uyanıyor. Hepsi hâlâ bir gece önce çıplak bir platonun kenarındaki ağaçlarda yaptıkları yuvaların içinde. Yabanıl bir şempanzenin yataktan kalkışı hiç de sessiz olmuyor. Bağırış çağırış uyanıyorlar. Duyduğum seslerin teknik adları var -solumalı bağırtı, solumalı havlama, haykırma, çığlık- ama bunlar alışık olmayanlar için çılgın, taşkın, giderek yükselen bir gürültüden başka bir şey değil. Dinlerken gülümsemekten kendinizi alamıyorsunuz. Bu şempanzeler daha önce bu sayfalarda gördüklerinizden değil. Bunlar doğu Senegal'de ve sınırın ötesinde, batı Mali'de görülen savana-orman şempanzeleri. Yağmur ormanındaki daha iyi tanınan akrabalarının aksine savana-orman şempanzeleri günün büyük bölümünü yerde geçiriyor. Burada yüksek bir ağaç örtüsü yok. Ağaçlar bodur ve seyrek. İlk insanların evrimleştiği açık, bozkır alanlara çok benziyor. Bu nedenle -yayılım alanlarının ortasından geçen ırmağın adı ile anılan- Fongoli grubu gibi şempanze topluluklarının, türümüzün kökenini inceleyen bilim insanları için eşsiz bir değeri var. Sabah saat 8 ve benim ucuz anahtarlık termometrem 32 dereceyi gösteriyor. Gömleklerimiz, beyaz tuz izleri ile lekelenmiş. Terimizden bulaşan tuz bu. Geçtiğimiz plato, ekvator güneşini kesecek bir ağaç gölgesine rastlanmayan, kızıl kayalar ve cilt kanseri tehlikesinden başka hiçbir şeyin olmadığı bomboş bir alan. Her birimiz sırt çantalarımızda üçer litre su taşıyoruz. Yola çıktığımızda hava serindi. Ama öğle vakti, çay demleyecek kadar ısınacak. Şikayet etmiyorum. Sadece durumu anlatıyorum. Savanada -hatta nehir yatakları boyunca yer yer ağaçlıklarla kaplı küçük alanların bulunduğu mozaik savana adı verilen yerlerde bile- yaşam son derece çetin. Eğer daha yeşil yerlere alışık bir primatsanız, hayatta kalmak için davranışlarınızı bu koşullara göre ayarlamak zorundasınız. Bizim en eski hominid atalarımız, bundan beş milyon yılı aşkın bir süre önce geniş çayırlık alanları yaratan aşırı kurumanın yaşandığı Miyosen döneminde evrimleşmişti. Bu çayırlık alanların çevresindeki tropikal primatlar için artık ne bol meyve ne de bütün bir yıl boyunca var olan ırmak ve göller vardı. Koşullara uyum sağlamak, yiyecek ve su aramak için daha uzaklara yayılmak, başka kaynaklardan yararlanmak, kısacası, yaratıcı olmak zorunda kaldılar. 2007'de Iowa Devlet Üniversitesi'nden antropolog Jill Pruetz, Tumbo adındaki dişi bir Fongoli şempanzesinin şu an bizim bulunduğumuz yere yaklaşık bir kilometre uzaklıkta bir yerlerde, bir dalı dişleriyle yontup sivrilterek zıpkın gibi kullandığını gözlemlediğini bildirdi. Bu dişi şempanze, yaptığı mızrağı -ağaçlarda yaşayan, geceleri aktif, çekirge gibi daldan dala atlayan ve cebe sığacak kadar küçük bir primat olan- bir galagoyu vurmak için kullanmıştı. Bu bilgi elde edilinceye dek, avlanmak ve memeli hayvanları öldürmek için alet yapmanın yalnız insana özgü bir davranış olduğu düşünülüyordu. Pruetz, 2006 yağmur mevsiminin başlarındaki 17 günlük bir süre içinde şempanzelerin galagoları avlamasına 13 kez tanık oldu. 2007'de 18 olay gözlemlendi. Görünüşe göre şempanzeler yaratıcı olmaya başlamıştı. Pruetz'in zıpkın kullanan şempanzelerle ilgili anlattıklarından rahatsız olanlar vardı, ve bunlar sadece galagolar değildi. Harvard'da biyolojik antropoloji profesörü olan Richard Wrangham, Uganda'daki Kibale Ulusal Parkı'nda şempanze saldırganlıklarını incelemişti ve bu konuda bazı kuşkuları vardı. Wrangham, erkek şempanzelerin kendi bölgelerinin güvenliğini sağlarken işledikleri vahşi cinayetlerin, insanın özündeki vahşi duygulara işaret ettiğini ileri süren "şeytani erkek" teorisi ile tanınıyor. The Hunting Apes (Avlanan Kuyruksuz Maymunlar) adlı kitabın yazarı Primatolog Craig Stanford da Pruetz'in bulgularının çok önemli olmadığı görüşünde. "Bu davranış ilginç, ama gözlemler öylesine başlangıç evresinde ki, bunlar ancak bilimsel bir dergide kısa bir not olarak yer alabilir." Pruetz'in raporu, önemli bir dergi olan Current Biology'de yayınlandı ve görünüşe göre insanlar bunu ilginç buldu. Bu olay, 1970'lerde Gombe'de Jane Goodall'ın araştırma yaptığı bölgedeki yeni doğan bebeklerin öldürülmesi ve yamyamlık haberlerinden bu yana üzerinde en çok konuşulan primatoloji haberi oldu. Pruetz ile şempanzelerin yuvalarından aşağı inişini seyrediyoruz. İri bir erkek tek koluyla asıldığı alçak bir dalda sallanıyor, hiç acelesi yok. Silueti dimdik, dikkat çekici biçimde insansı. Dalı bırakıyor, yere düşüyor ve platoda uzaklaşıyor. Buradaki sembolizmi fark etmemek olanaksız. İşte, pek çok kişinin ilk hominid atalarımızın yaşayan en yakın örneği olduğunu düşündüğü şempanze, kelime anlamıyla ağaçtan yere iniyor ve göz alabildiğine uzanan savanada ilerliyor...  Genç dişi Nellie orman zemininden 10 metre yüksekte cambazlık yaparken ayaklarıyla kalın bir dalı kavrıyor. Kuyruksuz maymunların dallarda yürüyüşünü gözlemleyen bazı uzmanlar iki ayak üzerinde yürümenin yerde değil de ağaçlarda ortaya çıkmış olabileceğini düşünüyor.  Neredeyse kör, sağır ve dişsiz olan Ross, olasılıkla 40'larında ve avlanamayacak kadar yaşlı. Meyvelere vurup içini açıyor; bu, yenilikçiliğin gençlere özgü olmadığının kanıtı.  İlk kez anne olan Nickel, Fongoli'de incelenen şempanze grubunun en yeni üyelerinden, yeni doğmuş yavrusu Teva ile. Bütün şempanzeler üşüşüp bebeğin bakımını yapmak istese de Nickel sadece yetim Mike'ın yaklaşmasına izin verdi. Gürültü yapma eğilimi olan yetişkin erkeklerden uzak durdu.  Düzeltilmiş dallarla ağaç kovuklarını karıştırma tekniği en çok dişilerin ve yavruların başvurduğu bir yol gibi görünüyor; yiyecek kıt olduğunda veya erkekler yiyecek paylaşmaya yanaşmadığında böyle bir yöntemi kullanıyor olabilirler.  Özelleşmiş bilek kemikleri şempanzelerin açık arazide sekerek yürümesine olanak sağlıyor. Bu yöntem kısa mesafeli hız atılımlarında işe yarıyor, ama uzun mesafelerde yetersiz kalıyor. Bir insan, şempanzenin sekerek gittiği bir alanı, onun aşağı yukarı yarısı kadar kalori yakarak yürüyebilir.  Çoğu şempanze suya girmekten kaçınır, ama Fongoli erkekleri 43 derece sıcaktan kaçacak gölcükler arar. Pruetz, "Gölcükler, bu şempanzelerin yerini bulmak için Kutup Yıldızı gibi," diyor. "Gölcükleri üs olarak kullanır, yiyecek bulmak için buradan dağılırlar." Sağdaki taş yığını bir fotoğraf makinesini gizliyor.  Bir erkek şempanzenin yoluna çıkan neredeyse her nesne -taşlar; dallar, odun yığınları- bir erkeklik gösterisi sırasında mermiye dönüşebilir. Ortalama bir adamdan beş misli güçlü olan yetişkin erkek şempanzeler koca taşlar fırlatmaya başladığında, dişiler ve gençler sığınacak bir yer bulmak için kaçışırlar.  Ne yapacağını mı planlıyor? İri bir genç olan Lupin'in baskın olma hırsı var gibi, ama şempanze siyasetinde kaba güç yeterli değil, dost kazanmak da çok önemli.  Savana-orman şempanzeleri, yağmur ormanındaki kardeşlerinin aksine, yerdeki zamanlarının büyük bölümünü yiyecek ve su arayarak geçiriyor. Fongoli'nin çayır ve bodur ağaçlardan oluşan bitki örtüsü ile sıcak ve kurak mevsimi, ilk insanları avlanma ve alet kullanmaya yönelten ortamı andırıyor.  Fongoli grubunda geçtiğimiz ilkbahar doğan tek yavru, Teva, bilim insanlarının doğumunu takip eden bir ya da iki hafta içinde izlemeye başladığı ilk bebek. Teva'nın gelişiminin yakından izlenmesi, şempanzelerin davranışlarını nasıl aktardıkları ile ilgili değerli bilgiler sağlayacak. Pruetz, "Bu dişi yavrunun annesi en verimli avcılardan biri," diyor. "Teva'nın bu beceriyi alıp almayacağını görmek ilginç olacak."  Geleceğin zıpkınlı avcısı mı? Yavru erkek Jino'nun büyük dişilerin zıpkınla avlanma tekniğini taklit ettiği gözlemlenmiş. Uzmanlar bu alışkanlığın daha çok dişilere özgü olduğunu belirtiyor. Yetişkin erkekler genellikle çıplak elle avlandığından, Jino'nun büyüdüğünde bu alışkanlığı sürdürüp sürdürmeyeceği henüz belli değil.  Şempanzelerin, yüksek orman örtüsündeki dallara ve sarmaşıklara tutunmalarını sağlayan kıvrık ayak parmağı kemikleri var.  Fongoli şempanzelerinin çok sevdiği Sakoto gölcüğünde oyalanan erişkin bir erkek... Bilim insanları, onları, yaşadıkları alanın içinden geçen ırmağın adı ile anıyor.  Annesinden yeni ayrılmış kaygılı bir genç erkek olan Dawson, daha yaşlı bir erkek tarafından avutuluyor. Şempanzeler, gruptaki endişeli bir üyeye bir kolunu uzatarak ısırmasına izin verir ve rahatlamasına yardımcı olur.  Primatolog Jill Pruetz'in elinde bir şempanze tarafından kullanıldığı bilinen ilk "zıpkınlar"dan biri var. Pruetz şempanzelerin şekil verdikleri çubukları ağaçlardaki kovuklara sokarak galagoları avladıklarına ilişkin raporu ile gazetelerde yer aldı. Bunları Biliyor muydunuz? Fongoli Şempanzeleri Elizabeth Snodgrass En yakın genetik akrabamız olan şempanzeler öteden beri insanın hayal gücünde geniş bir yer tutmuştur. Binlerce yıl önceki halimizin ipuçlarını yakalamak için sıklıkla onların davranışlarını izleriz. Antropologlar (geçmişte bağımızı koparıp kendi yolumuzda ilerlememizden dolayı) şempanze davranışlarının ilk atalarımızın davranışını yansıtmasının kesin bir güvencesi olmadığını açıklamaya çalışsalar da, böyle karşılaştırmalar yapmanın dayanılmaz bir çekiciliği de var. Şempanze araştırmacıları birkaç yıldır Senegal’de belirli bir savana-orman şempanzesi topluluğunu izliyor. Yaşadıkları alan ilk insanların ağaçlardan inip açık araziye yerleşmiş olabileceği yaşam alanlarını andırıyor. Yöredeki mevsimlik bir ırmağın adı nedeni ile Fongoli olarak anılan topluluk, insanların varlığına büyük ölçüde alışmış olan 35 şempanzeyi kapsıyor. Özellikle erkekler, araştırmacılarla öylesine haşir neşir olmuş ki, hiç de gözlem altındaymış gibi değiller. Şempanzelerin araştırmacıları şaşırtan bazı alışılmamış –ya da en azından daha önce belgelenmemiş– alışkanlıkları var: Serinlemek için suda oturmak, daha sonra yine sıcaktan korunmak için mağaralara çekilmek, sivrilttikleri dalları uyumakta olan galagolara saplamak ve böylece yemeden önce onları etkisizleştirmek. Şempanzelerin başka omurgalı hayvanları avladıkları araştırmacılarca yıllardan beri bilinen bir şey; ama aletle avcılık yaptıkları da artık belgelenmiş bulunuyor. Bu davranışlar ve termitleri yuvalardan çıkarma, yaprak süngerleriyle gölcüklerden su içme, taş fırlatma, yağmur dansı yapma gibi başka davranışlar şempanze kültürünün kanıtları olarak nitelendiriliyor. Afrika genelinde şempanze toplulukları bu eylemlerin her birini farklı biçimlerde yapıyor. Biri termitleri küçük çubuklarla, diğeri otlarla çıkarıyor; danslar süre ve hareketlilik bakımından değişkenlik gösteriyor; taşlar suya ya da başka bir yere atılıyor. Bu tür farklılıkların genetik bir açıklaması yoksa bile, her bir davranışın kültür yoluyla diğer topluluk üyelerine aktarıldığı anlaşılıyor. | |
 |
| The Following 3 Users Say Thank You to For This Useful Post: |
|
04-14-2008, 08:19
| #2 |
| Onursal Üye   Üyelik Tarihi: Dec 2007
Mesajlar: 3.802 Teşekkür Etme: 5.418 2.428 Mesajina 6.184 Defa Tesekkur edildi Tecrübe Puanı: 19   |  Ce: Şempanzeler ... tsklr bitanem  bendende bikaç resim    |
| |
| The Following 2 Users Say Thank You to ayca. For This Useful Post: | çerkez_kızı (04-14-2008),
şeyda_17 (04-16-2008)
|
|
04-16-2008, 15:46
| #4 |
| Süper Üye   Üyelik Tarihi: Dec 2007
Mesajlar: 239 Teşekkür Etme: 3.742 195 Mesajina 413 Defa Tesekkur edildi Tecrübe Puanı: 8 | Ce: Şempanzeler ... tesekkurler |
|
| |
|
04-17-2008, 23:52
| #5 |
| Isınan Üye Üyelik Tarihi: Jul 2007
Mesajlar: 36 Teşekkür Etme: 11 22 Mesajina 39 Defa Tesekkur edildi Tecrübe Puanı: 13 | Ce: Şempanzeler ... Neredeyse insan" ne demek yaa,sen kendini maymundanmı geldi sanıyon a zavallı.Adam gibi maymun resmi koyacaksan amenna,ama evrim saçlmalığını buralarda göstereceksen hiç koma arkadaşım bu resimleri.  |
|
| |
|
| Bookmarks |
| Konu Seçenekleri | |
| Modları Göster | |
|
|
Okuduğunuz Konuya Benzer Konular | ||||
| Konu | Konuyu Açan | Forum | Cevaplar | Son Mesaj |
| Şempanzeler De Başkasını Düşünür | Ebru | Hayvanlar Alemi | 0 | 06-26-2007 12:42 |
Forumumuzda yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir,sitemizde yasalara aykırı unsurlar bulursanız İletisimden bildirebilirsiniz, şikayetiniz incelendikten sonra en kısa sürede
gereken yapılacaktır.
Report Abuse, Harassment, Scamming, Hacking, Warez, Crack, Divx, Mp3 or any Illegal Activity to
Contact- İletişim Gizlilik Bildirimi Forum Kurallarımız
Normal Mod
