Uluslararası siyaset uzmanı Prof. Dr. Beril Dedeoğlu, geçtiğimiz hafta İran'da yaşanan benzin protestolarının arka planını yazdı. Dedeoğlu'na göre, ABD, İran'a karşı Saddam'a uyguladığı taktiğin bir benzerini uyguluyor.

ABD'li yetkililer, İran'da Ahmedinecad hükümetini ya da İslami rejimi devirmek için başlatılacak bir halk hareketini desteklemeye değil, İran'ın nükleer programını uygulamasını engellemek için uluslararası yaptırımların artırılması stratejisini benimsediklerini açıklamıştı. Toplantıda konuşan bir yetkili "Rejim değişikliği istemiyoruz. Bizim için önemli olan İran'ın nükleer silah üretebilme kapasitesine ulaşmaması. Bunun için uluslararası toplumla olan işbirliğimiz artıyor. İlk yaptırım kararını almak için müzakereler 3 ay sürmüştü. 2'ncisi için sadece 3 hafta harcadık. Bundan sonraki kararın daha da kısa sürede çıkacağını umuyorum" demişti.

Ancak benzine kota uygulamasının başlatılmasıyla geçen hafta halkın sokağa dökülmesi kafalarda bu konuda soru işaretine neden oldu. İran Petrol Bakanlığı, ülkede faaliyet gösteren rafinerilerin kapasitesi yetmediğinden benzinin büyük kısmını ithal etmeye mecbur. Dünyanın en büyük 4'üncü petrol rezervlerine sahip olsa da İran'ın benzin ihtiyacı sürekli arttığından ithal edilen benzin miktarı da yetersiz kalıyor. Hükümetin benzini karneye bağladığını ve kota uygulamasına geçtiğini açıklaması üzerine hafta içinde halk sokağa dökülmüş, benzin istasyonlarında uzun kuyruklar oluşmuştu. Uygulamaya tepki gösteren İranlılar kamu binaları ve benzinliklere de saldırmıştı. Gelişmeler dünya basınında halkın Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad'a karşı tavır aldığı şeklinde yorumlanmış,.....



Tahran yönetimine karşı uluslararası toplumun ambargo baskısını da artırma kararlılığı sürüyor. İran'a yeni yaptırımların yürürlüğe gireceği sinyali hafta başında Japonya'dan geldi. Japonya'daki özel bankalar İran'a verilen kredilere kısıtlama getirdiklerini ve İran'dan ithal edilen petrol için ödemelerin yalnızca dolar cinsinden yapılacağını açıkladı. İran'ın ihraç ettiği petrolün yüzde 22'sini satın alan Japonya, daha önceden bu ülkeyle ticari ilişkilerine zarar verecek düzenlemelere pek sıcak bakmıyordu. Hatta Japon şirketler, İran'da 1979'daki İslam Devrimi'nden bu yana gerçekleştirilen en büyük petrol sahası projesine de ortak olmuştu.

Avrupa Birliği (AB) cephesinden ise yaptırıma itiraz eden seslerin giderek cılızlaşması dikkat çekici. Son olarak bir tek Hollanda hükümeti İran'a ekonomik ambargo uygulamak istemediği yönünde açıklama yaptı. Hollanda Dışişleri Bakanı Maxime Verhagen, perşembe günü parlamentoda yaptığı açıklamada hükümetinin programında İran'a herhangi bir şekilde ekonomik yaptırım uygulanması yönünde bir unsurun bulunmadığını söyledi. Buna rağmen Verhagen, İran'la ticareti yasaklayan bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararı çıkarsa buna uyacaklarını da sözlerine ekledi.


Referans

BAKTABUL FENERBAHÇE FAN CLUB
Hep DESTEKTam DESTEK