lolipop01

HPV Aşısı
Merhabalar

Bu köşemizde çocuk sağlığı-hastalıkları, çocuk bakımıyla ilgili en yeni bilgileri dönemsel olarak güncel konuları, uluslar arası yayınlardaki en son haliyle sizlere sunacağız.Bu hafta sizlere bayanların korkulu rüyası serviks kanserine neden olan HPV virüsüne karşı geliştirilen ve ülkemizde bir çok sağlık kuruluşunda çocuklarda rutine eklenen HPV aşısından söz edeceğiz.

1. HPV Nedir?

Human Papilloma Virüs(HPV), 100’den fazla alt grubu olan bir virüsler topluluğudur. Bu virüslere papilloma virüsü denmesinin sebebi siğillere, papillom ve iyi huylu selim tümörlere kesinlikle sebep olmalarıdır. HPV’nin sebep olduğu siğiller ellerde, ayaklardakinden farklı olarak boğazda ve genital bölgede çıkarlar.HPV nin bazı tipleri ise kesin olarak kanser ile ilişkilendirilir. Bunlara yüksek riskli karsinojen veya onkojenik HPV ler denir.
100 den fazla HPV alt tiplerinden 30 tanesi cinsel yolla bulaşır. Fakat her ne kadar HPV cinsel yolla bulaşsada, her bulaşma infeksiyona kesin olarak neden olacağını söyleyemeyiz. Sadece Amerika birleşik devletlerinde her yıl 6 milyon yeni HPV infeksiyonuna rastlanmaktadır. Pek çok HPV infeksiyonu hiçbir belirti ve bulgu vermeden meydana gelip, birkaç yıl tedavisiz vücutta kalmaktadır. Fark edilebilir hücre anomalilerine neden olmadan yıllarca persistan olarak vücutta gizlenebilir.

2. HPV İnfeksiyonları Kansere Neden Olur mu?

HPV nin bazı tipleri serviks(rahim ağzı) kanserinin en önemli sebepleridir. Her bayan hayatının bir döneminde HPV infeksiyonu ile karşılaşır. Fakatçok çok azında serviks kanseri gelişir. Vücudun immun(bağışıklık) sistemi bu virüsü çoğu zaman ortadan kaldırır. Sadece vücutta peristan olarak kalan yani vücutta varlığını bağışıklık sisteminden kaçarak yıllarca sürdürebilen virüsler serviks kanserine sebep olur.2007 yılında Birleşmiş Milletlerde 11.000 den fazla bayana serviks kanseri tanısı konmuş olup bunun 4.000 e yakını ölmüştür. Dünya çapında serviks kanseri her yıl yarım milyon kadının hayatına darbe vurup çeyrek milyon kadının hayatını tehdit eder.yapılan çalışmalar gösterdiki HPV aynı zamanda orofariks(gırtlak-boğaz arası) kanserleri içinde ciddi risk faktörleri olduğunu gösterdi. Ayrıca yapılan bu çalışmalar HPV nin anüs vulva vajina ve panis kanserlerinde de rolü olduğunu gösterdi.

3. HPV İnfeksiyonu Engellenebilir mi?

HPV infeksiyonlarından korunmanın en iyi yolu direk cinsel temastan kaçınmaktır. Dikkat edilmesi gereken birkaç nokta var. Tek eşlilik, infekte olmamış kişilerle ilişki, uzun süreli ilişkiler yaşamak. Yapılan araştırmalar bu faktörlerin koruyucu etkisi olduğunu göstermiştir. Şu da bir gerçektir ki partnerin önceden HPV virüsü ile karşılaşmış olduğunu anlamak oldukça zor bir şeydir.
Prezervatifin HPV infeksiyonunda ne kadar koruyucu olduğu virüs kondoma da bulaşabildiğinden tam olarak bilinememektedir.

2006 yılında birleşmiş milletler gıda ve ilaç denetleme kurulu serviks kanserine neden olan HPV tip 16 ve 18 ile genital siğillere sebep olan HPV tip 6 ve 11 e karşı HPV aşısının (Gordasil) etkili olduğunu onayladı.

4. HPV Aşısı Nasıl Etki Eder?

HPV aşısı viral infeksiyona karşı diğer bağışıklık kazandırıcı ilaçlar gibi çalışır.HPV nin yüzey antijeni infeksiyonunun bulaşmasında en tekili faktördür ve aşı için kullanılabilir. Gerçektende bu laboratuar ortamında virüsün yüzeyi antijeni ile aynı yapıda ama infektif olmayan yani hastalık yapmayacak olan bu maddeler üretilmiştir ve aşı olarak kullanıma sunulmuştur.Vücut bu maddelere karşı antikor geliştirecek ve ilerde gerçek bir virüs ile karşılaştığında ona karşı savaşacaktır.

5. Bu Aşılar Niçin Önemlidir?

Bu aşı serviks kansetrine bağlı ölümlere ciddi anlamda azaltmaktadır. Tum dünyada kız çocukları ve bayanlarda yaygınlaştırıldıgı taktirde büyük kazanç sağlayacağı aşikardır. Bayanlar pap-smaer testini izleyen dönemde biyopsiler cerrahi girişimler gibi ağır medikal yaklaşımlara maruz kalmadan bu riskten kurtulmuş olacaklar.

6. HPV Aşısı Ne Kadar Güvenli?

Birleşmiş Milletler FDA kurulu aşılara lisans vermeden önce etkisini ve güvenilirliğini denetler. Bu aşı çeşitliliği ülkelerde binlerce insan üzerinde denetlendi. Yapılan araştırmalar bu aşının yan etkisinin kırıklık, halsizlik, ve diğer aşılarda olan lokal kızarıklık şikayetlerinin dışında farklı bir yan etkisinin olmadığını gösterdi.

7. Bu Aşı İnfeksiyona Karşı Ne Kadar Güvenli?

Aşının immun(bağışıklık) sistemdeki koruyuculuk süresi tam bilinmemektedir. Ancak yapılan araştırmalar Gardosil adlı aşının HPV-16 için 4 yıl kadar Cer-varix ‘in HPV 16-18 e karşı 4 yıldan daha uzun koruyuculuğunun olduğunu gösterdi.

8. Kimler Aşılanmalı?

Bu aşının HPV ile infekte olmadan önce verildiğinde etki olduğu ispatlanmıştır. FDA Birleşmiş Milletlerde yaşa ve cinsiyete göre aşılama takvimine koymuştur. Ülkemizde 9 ile 26 yaş arasındaki bayanlara uygulanmaktadır.

9. Aşı, Hastalık Bulaşmış Kişilere Uygulanabilir Mi?

Aşıların her ne kadar yapılan çalışmalar ve bilgiler ışığında virüsle infekte olmadan önce etkili olduğu gösterilse de önerilen, kızlara cinsel aktiviteye başlamadan önce aşılanmalarıdır. Çünkü bu virüsler tam olarak infeksiyon etkenleri gibi davranmamaktadır. Vücutta yıllarca latent olarak etkisiz bir vaziyette kalmaktadırlar. Ayrıca hastalığa yakalanmış kişilerde aşılamanın hastalığı daha da alevlendirdiği bazı vakalarda gösterilmiştir. Bu nedenle infekte kişilere aşılar uygun değildir.

10. Servikal Hücresel Değişimleri Olan(Kanserleşme Adenom Gibi) Bayanlar Aşılanmalı Mı?

Bu aşı bayanları servikal hücresel bozulmalardan kanserden korumak amacıyla üretildi. Ancak onların temizlenmesine yardımcı olacağına dair bir bilgi yoktur.

11. Aşılanmış Bayanlarda Pap-smear Testine İhtiyaç Var Mı?

Bu aşı HPV nğin serviks kanserine en sık neden olan tiplerine karşı üretilmiştir. Yani tüm HPV subtiplerine etkili bir aşı değildir. Smear testi kanserinin erken tanısında çok faydalı vazgeçilmez bir yöntemdir. Bu nedenle aşılanmış olmak pap-smear testine ihtiyaç olmadığı anlamına asla gelmez.

12. HPV İle İlgili Araştırmalarda Neler Yapılıyor?

HPV nin normal hücreleri nasıl kanserleşmeye ittiği araştırılmaktadır. Örneğin bir aşı HPV infeksiyonuna karşı etkiliyse biz bu aşının çalışma mekanizmasını araştırarak koruyuculuğunu ve koruma süresini belirleyebiliriz. Yapılan araştırmalar bu aşıların uzun yıllar koruyuculuk sağladığını gösterdi. Ayrıca geliştirilen aşının hem tedavi edici yhem de önleyici etkisinin olması sağlandı.
Laboratuarlarda HPV virüsünün ürettiği proteinler belirlendi. Bu proteinlerin vücutta ilgili bölgedeki hücrelerin görevini yapması engellendiğinde aşırı çoğalmaya neden olduğu gözlendi. Böylece aşırı çoğalmış görevini yapamayan yani kanserleşmiş hücrelerin nasıl oluştuğunu göstermiş oldular.

Dr. Fatih Kataroğlu