hayalet_0312

Çocuğunuzun doktoru olun


Esra Tüzün



Prof. Dr. Murat Tuncer, Prof. Dr. Ender Pehlivanoğlu ve Prof. Dr. Hilal Mocan'dan çocuk sağlığı rehberi... Sağlıklı çocuk yetiştirmenin ve hastalıklara karşı alabileceğiniz önlemlerin tüm reçetesi bu dosyada

İşte bu dosyada cevabını bulacağınız sorulardan bazıları:

* Çocuğum hasta mı, ne zaman doktorumu aramalıyım?
* Sağlıklı çocuk yetiştirmek için en önemli 10 öneri.
* Çocuklarınızı kanserden koruyacak 10 önemli bilgi.
* Yazın çocuğuma televizyon kısıtlaması getirmeli miyim?
* Bakıcı bulma problemi nasıl aşılır?
* Seks hakkında çocuğunuzun bilmesi gerekenler.
* Çocuğunuz için hangi sporu seçmelisiniz?
* Çocukları kazalardan koruma yolları.
* Alerjilere karşı ne yapılmalı?
* Aşı, alerji yapar mı?
* Büyümesi normal mi?
* Sık tekrarlayan enfeksiyonlardan çocuğumu nasıl korurum?
* Ateş, ishal ve kusma ne zaman tehlikeli olur?

ÇOCUĞUN HASTA OLDUĞUNU ANNELİK İÇGÜDÜSÜ SÖYLER

'Çocuğum gerçekten hasta mı' sorusunun yanıtını bulmak için tıp uzmanı olmaya gerek yok! Çünkü çocuğun hasta olduğunun en doğru habercisi annelik içgüdüsüdür! Eğer anne çocuğunun hasta olduğunu hissediyorsa fazla düşünmeden bir doktora gidilmelidir

Prof. Dr. Murat Tuncer; mükemmel anne baba olmak isteyen aileler için hazırladığı 'Çocuk Sağlığı Rehberi' adlı kitabında hazırladığı önerileri anlattı:

* Çocuğum hasta mı, ne zaman doktorumu aramalıyım?
Bu soru, çoğu ebeveynin sürekli aklına takılan bir sorudur. Aslında cevabı çok önemli olan bu soru, bebeğimizi doktora ne zaman götürmemiz yanıtını da orta koyacaktır. Genellikle anneler bebeklerin sağlığının iyi veya sorunlu olduğunu içgüdüleriyle hissederler. Ancak bebeğinizin sağlığı konusunda hemen doktora başvurmanız gerektiğini gösteren belirtileri şöyle sıralayabiliriz: Bebeğin nedensiz ağlaması, aniden soluklaşması, emmeyi reddetmesi, vücut ısısının düşmesi (koltuk altında 36 derecenin altındadır), vücut ısısının yükselmesi (koltuk altında 37.n derecenin üzeridir), kusması, vücudunda morarmalar, daha çok uyuması, ellerinden veya bacaklarından birini daha az kullanması, titremeleri, gözünde kayma, sık aralıklarla su gibi ve kötü kokulu kaka yapmaya başlaması, bir haftadan uzun süre hiç kaka yapmaması, karnında ciddi gerginlik bulunması, idrarının koyu renk veya kanlı olması ve idrarının kokusunun değişmesi... Bunun yanında annelerin hiçbir belirgin bulgu olmadan bebeklerinde normal olmayan bir şey hissetmeleri ve hislerinin devam etmesi; bebek için doktora başvurmanın en geçerli nedeni olabilir!

* Ailece yolculuğa çıkmak bebeğimizin sağlığını bozar mı?
Bebeğinizle en kolay ve rahat yolculuk; henüz sadece anne sütü aldığı dönemde yapılandır! Bu bilinçle ilk 6 ayda her zaman yolculuk yapabilirsiniz. Ancak yolculuk yapacağınız araç çok önemli. Eğer uçak yolculuğuysa bazı konulara dikkat edilmeli. Biletinizi alırken önceden bebeğinizin olduğunu söyleyin ve yer rezervasyonunu en önde yaptırın. Uçağa ilk siz binin, en son siz inin. Böylece bebeğin daha rahat ortamda taşınması sağlanmış olur.

UÇAKTAYKEN BEBEĞİ EMZİRİN

Bebeğe mevsimine göre mümkün olan en az şeyler giydirip, yanınıza üzerini örtebileceğiniz pike türü bir örtü alın. Bebeği soymanız zor olur ancak örtmeniz kolaydır. Uçak havalanırken veya inerken, kabin basıncındaki değişiklikler bebeklerin kulakları tarafından çok yoğun hissedilir ve 'basınç etkisi' denen bir ağrı olur. Be nedenle, bu sırada bebekler ağlar. Bunu engelemek için bebeğinizi uçak kalkarken ve inerken emzirin veya emziğini verin. Bu sırada burnunu da burun damlalarıyla açın.

* Arabayla yolculuk yaparken nelere dikkat etmeli?
Arabanızla yolculuk yapacaksanız kalabalık olmamaya özen gösterin. Ara sıra mola verip çocuğun hava almasını sağlayın. Yolculukta anne sütü daha sık aralıklarla verilebilir. Arabanızın hava filtresini mutlaka temizletmiş olun. Bebeğiniz sarsıntıdan kusuyorsa bazı ilaçlar verilerek yola çıkmak doğrudur. Bu konuda doktora danışın. Bebekleri araba koltuklarına bağlı olarak koruyun. Bebeğinizle şehir içinde yalnız yolculuk yapıyorsanız bebek koltuğunu ön koltuğa ters yönde, yalnız değilseniz arka koltuğa sabitleyin.


TATİLDE BESLENMEYE DİKKAT!

* Tatile çıkmadan bebek sağlığı için aileler yanlarına neler almalı?
Beslenme; seyahatlerin en önemli konusudur. Yolda ve gideceğiniz yerde beslenme olarak bebeğinizin ihtiyaç listesi çok önemlidir. Hazır mamayla beslenen bebeklerde biberonlar ve sterilizasyon için gereken malzemeleri taşımanızı öneririm. Bazı kavanoz mamaları da size beslenme konusunda yardımcı olabilir. Ağızdan ve fitil olarak kullanılabilecek ateş düşürücüler unutulmamalı. Sivrisinek sokmaları ve alerjik reaksiyonlar için ağızdan kullanılabilecek bir antialerjik şurup ile deriye sürülen kaşıntı giderici bir kremin yanınızda bulunması önemlidir. Acil kullanım söz konusu olmadığı için antibiyotik taşımanıza gerek yoktur. Ayrıca antibiyotik mutlaka doktor kontrolünde alınır. Bebekler için olan güneş yağı, nemlendirici, bebek şampuanı, pişik kremi ve göz damlaları da sizi ve bebeğinizi tatilde bir hayli rahatlatır
sabahtan alintidir

Sağlıklı Bebeğin Beslenme Reçetesi

* Bir yaşından önce beslenmede nelere dikkat edilmeli?
* Tuz ve şekere bir yaşına kadar başlanmamalı. Dokuzuncu ayda özellikle tat arayan bebeklerde tuz azar azar eklenebilir.

* Bal ve reçel verilmeye bir yaşında başlanabilir.

* Bir yaşına kadar yumurtanın sadece sarısı verilebilir, daha sonra beyaz eklenebilir.

* İnek sütüne (eğer erken başlanması için bir gereksinim yoksa) genellikle bir yaşında başlanır.

* Yemekler bir pişirimlik porsiyonlar halinde hazırlanıp taze yedirilmeli ve ikinci kez ısıtılmamalı.

* Baklagilleri yemekte kullanmadan önce tehlikeli ilaç kalıntılarını uzaklaştırmak için iyice yıkayın.

ÖNEMLİ UYARILAR
* Beyaz unla hazırlanmış abur cubur yiyecekleri göz önünden kaldırın.

* Bebeğinizi henüz tatlıyla tanıştırmayın.

* Sütün içine bir şey katmadan verin.

* Bebeğinizin diyetini değişik gıdalarla hazırlayın.

* Abur cubur için kesin yasaklar koymak yerine; bebeğiniz anlayacak yaşa geldiğinde bu tür yiyeceklerden arada bir az miktarda vermeyi tericih edin

sabahtan alintidir
Çocuğunuz için sağlıklı beslenme önerileri

Sağlıklı bir beslenme daha yemek hazırlama aşamasında başlar: Teflon tavalarda mutlaka yağlı kağıt kullanın, alüminyum folyodan uzak durun

Prof. Dr. Murat Tuncer; aileler için hazırladığı 'Çocuk Sağlığı Rehberi' adlı kitabında yer verdiği beslenme önerilerini anlattı:


ÇOK FAZLA DENİZ ÜRÜNÜ YERSE METAL ZEHİRLENMESİ YAŞAR

* Çocuklara yemek hazırlarken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar neler?
* Özellikle et gibi yoğun protein ve yağ içeren malzemelerin pişirilmesinde; teflon tavalar ve floroid içeren yapışmaz yüzeyler kullanıyorsanız tavanın içine mutlaka yağlı kağıt koyun.

* 180 derecenin üzerindeki ısı, yağın ve şekerin yanarak akrilamit denilen kanserojen bir maddenin açığa çıkmasına neden olduğundan; böyle üretilmiş ürünleri (bebe bisküvileri, cips ve kızarmış patates gibi) sınırlı miktarda tüketin. Evinizde kek yaparken yüksek ısılarda pişirmeyin.

* Malzemenizi alüminyum bazlı kağıtlara sarmayın. Alüminyum alımı, uzun yıllar içinde bazı öğrenme bozukluklarından ve hafıza kaybından sorumlu tutuluyor.

* Çocuklarınıza çok sık aralıklarla deniz ürünleri yedirmeyin. Maalesef, deniz ürünleri bazı ağır metaller içerdiğinden sık tüketildiğinde ciddi ağır metal zehirlenmelerine yol açabilir.

* Çocuklarınıza hiçbir yaşta sosis-salam gibi etler, konserve (balık dahil), sakatat (özellikle beyin), kolalı içecekler, hamburger türü fast food yiyecekler ve bunların ekmek çeşitleri (demir emilimini bozmaları nedeniyle) ile çikolata yedirmeyin.

TUZ İYOTLU OLSUN

* Özellikle denizden uzak yerleşim yerlerinde yaşayan çocuklar ve erişkinler iyot alımında eksiklikler göstermektedir. Bu nedenle iyotlu tuz kullanın ve yemek pişirirken değil, mutlaka piştikten sonra yemeğe tuz ekleyin. Aksi halde tuzdaki iyot, pişme anında yok olur. İyotlu tuzunuzu kapalı bir kavanozda ve güneşten uzak tutun.

* Bebeğe hangi tür emzik kullanmak daha doğru?
Bebeğinize ilk ay sonuna doğru emzik verebilirsiniz. Bebek, emziğini kendi seçecektir. Her tür emziği deneyebilirsiniz. Kauçuk emzikler kullanıldıkça nitrozanim denilen kanserojen bir madde oluşabileceği için, her ay yeni bir emzikle eskisini değiştirin. Eğer kullandığınız emzik silikonsa her üç ayda bir değiştirmeniz önerilir.

* Emzik kullanımı kaç yaşına kadar devam etmeli?
Emme refleksi, her bebeğin doğal refleksi olup, iki aydan itibaren emzik verilmesi öneriliyor. Emziğin 2 yaş ve üzerinde kullanılması haricinde bir yan etkisinden söz etmek gerçekçi değildir. Bebeğin sevdiği emzikten birkaç adet alıp, kaybolmaya karşı hazırlıklı olunmalı. Emzik çok sık kirlenebildiği için çok iyi temizlenmeli. Temizlemede kaynatma yöntemi veya yıkama kullanılabilir. Yıkamada şehir suyu değil, içme suyu kullanın. Eğer kaynatıyorsanız emziği daha sık yenileyin.

* Bebeğimiz 33 aylık. Maden suyu içmesinde bir sakınca var mı? Çok nadir de olsa içmek istiyor...
Tatmak anlamında içebilir. Ancak ağır mineralli sular bebekler için çok uygun değil.

* 1.5 kibrit kutusu peynir, 250 cc. süt, 1 kase (yaklaşık 150 gr.) yoğurt, 15 aylık bir çocuğun kalsiyum ihtiyacını karşılar mı?
Çocuğunuzun yaşına göre kalsiyum ihtiyacı; toplam 500-600 cc. süt veya yoğurt (2.5-3 su bardağı kadar), 1 kibrit kutusu beyaz peynir, sebze yemeklerinden günde en az 1 kez ve yumurta sarısının da mutlaka her gün verilmesiyle tam olarak karşılanır.

MİKRODALGA FIRINI KULLANABİLİRSİNİZ

* Bebeklerin katı ve sıvı besinlerinin ısıtılmasında mikrodalga fırın ve teflon tencerelerin kullanımında sakınca var mı?
Mikrodalga fırınların kullanılmasının zararlı etkileri gösterilmemiştir. Ancak bu fırınların elektromanyetik kirlenme nedeniyle evde bulundurulmasını önermeyen bir grup bilim adamı var. Teflonda da aynı şey söz konusu. Kişisel görüşüm, gerçek teflonlar kullanılabilir. Tavalarda ise yağlı kağıt kullanılmasını ayrıca öneriyorum. Zemin ne olursa olsun yağlı kağıt kullanılması daha sağlıklı.

*16 aylık kızım pilavla bile ekmek yiyor. Zeka gelişimini olumsuz etkiler mi?
Ekmek ile değil de, dengesiz beslenme ile zeka gelişimi arasında bir ilgi var. Eğer karbonhidrat, yağ ve protein dengesi sağlanıyorsa ekmek vermenin bir sakıncası yok.

BİSKÜVİ YEDİRMEYİN!

* 4 yaşındaki kızım doğduğundan beri bebe bisküvisi tüketti. Ama zararlı olduğu yönünde çıkan haberlerden sonra vermemeye çalışıyoruz. Kızım bu şekilde büyüdüğü için zarar görmüş müdür?
Çocuğunuza yüksek fırınlanmış bisküvi yedirmemenizi öneriyorum. Sadece bunlarda değil, bazı mamalarda ve kızartılmış patateste de kanserojenler bulunmakta. Bunları yakından takip etmenizi öneririm.

* Oğlum 7 aylık. Prebiyotik yoğurt verebilir miyim?
Prebiyotikler için çok erken. Eğer kabızlığı varsa öğleyin hazırladığınız sebzelerde ve verdiğiniz meyvelerde yapacağınız değişiklikler daha sağlıklı olacaktır. Bu ürünler için 7 ay, çok erken

sabahtan alintidir

hayalet_0312

1- İlaçlar: Özellikle çocuklara ilginç gelen küçük şekerlemelere benzeyen kalp ilaçları geri dönüşü olmayan zehirlenmelere yol açabilir. Aspirin, flor ve demir tabletleriyle olan zehirlenmeler de ciddi sorunlara neden olabilir. Hayvanlar için kullanılan parazit ilaçları ile bitkiler için kullanılan organik fosfor bileşenleri, yaşamı tehdit eden zehirlenmelere yol açabilir.

2- Boğulmalar: Ortada bırakılan yarı dolu bir temizlik kovasında bile çocuklar birkaç saniye içinde boğulabilir. Bu nedenle havuz, su kovası, küvet gibi tehlikeli noktalara dikkat edilmeli. Doğalgaz zehirlenmeleriyle boğulmalar da dikkate alınmalı.

3- Düşme ve Çarpmalar: Çarpılan veya kafanın vurulduğu yerin kütlesel gücü yüksek değilse ciddi bir sorun yaratmaz. Ancak kolon, kiriş ve seramik gibi kitlesi yoğun yerlerdeki özellikle kafa çarpmalarında kısa ve uzun sürede ortaya çıkabilecek ciddi komplikasyonlar görülebilir.

4- Yanıklar: Çocuklu evlerde kural olarak ocağın uzak alanları kullanılmalı. Kaynar su, süt ve çay yanıkları en sık görülen kazalardan.

5- Kimyasal yemek borusu yanıkları: Deterjan ve lavabo açıcılar ağza alındıktan sonra geri dönüşü olmayan yanıklara neden olur; çocuk kurtulsa bile ömür boyu yapay bir yemek borusuyla beslenmek zorunda kalabilir.

6- Yürüteç: En sık rastlanan ev kazalarından! Hem çocuğun yürümesini geciktirmesi hem de ciddi kazalara yol açması nedeniyle yürüteç önerilmez.

7- Trafik kazalarında çocuklar: Her yaştaki çocuk, arabada seyahat ederken oturacağı araba koltuğu mutlaka sabitlenmeli ve kemerle bağlanmalı. Çocuğun oturduğu koltuk, hava yastığından uzakta olmalı. Çocuk kesinlikle önce oturtulmamalı.

8- Vücutta yabancı cisim: Daha çok, yabancı cismin buruna sokulması, nefes borusuna kaçması şeklinde olur. 4 yaşından önce sakız ve fındık-fıstık gibi yiyeceklerin ezilmeden çocuklara verilmesi tehlikeli.

9- Kesici delici aletlerle yaralanma: Bıçak, çakı, iğne ve cam kırıkları en sık rastlanan yaralanma nedenleri. Bunların erişilemeyecek şekilde saklanması ve temizlenmeleri gerekir.

10- Merdiven ve balkon kazaları: Özellikle yazın yanlışlıkla açık bırakılan balkon ve sokak kapıları, düşme sonucu ciddi sakatlıklara ve ölümlere neden olabiliyor.
sabah alintidir

hayalet_0312

1- GÜNEŞ: Güneş çarpmasına karşı; güneşin etkisinin azaldığı sabah saat 11.00 ila akşamüstü 15.00 arası dışında kalan saatlerde dışarı çıkmamaya özen gösterin. Ultraviyole ışınlarının kanserojen etkilerinden korunmak için gerekli önlemleri alın, güneş kremleri kullanın. Çocuklar sürekli bir saatten fazla güneşte kalmamalı, ilk bir yaştaki bebekler koyu gölgede tutulmalı.

2- SICAK ÇARPMASI: Güneş olmasa bile sıvı alınmadan yüksek ısıda kalmak, çocuk sağılığını tehdit edebilecek olaylara neden olur. Bu nedenle, bebekler kapalı ve sıcak ortamlarda bırakılmamalı. Uzun süre güneşte kalınmamalı. Yeterli sıvı ve elektrolit alınmalı.

3- BESLENME: Ağır yağlı beslenme tarzından kaçınılmalı. Bol sıvı ve özellikle meyve suyu tüketilmeli. Yoğurt ve ayran tüketimi artırılmalı.

4- KAZALAR: Ev kazaları, trafik kazaları ve suda boğulma gibi tehlikeler konusunda gerekli önlemler alınmalı. Balkon kapılarının sıcak nedeniyle açık bırakılması, 1-5 yaş arasındaki çocuklar için ciddi tehlikedir. Arı sokma alerjisi hikayesi bulunan aileler, mutlaka gerekli önlemleri alarak tatile çıkmalı.

5- TATİL ÖDEVLERİ: Belirli aralıklarla çocukları sıkmayan alıştırma ve hatırlatmalar yapılmalı. Kitap okuma alışkanlığı artırılmalı. Oyuna yeterli zaman ayırılmalı.

6- AİLE BAĞLARI: Yıl boyunca birlikte yapılamayan aktivitelere ağırlık verilmeli. Aile bağlarının ve aile için iletişimin güçlenmesi için fırsatlar değerlendirilmeli.

7- YAZ İSHALLERİ: Besin zehirlenmeleri ve enfeksiyon ishallerini önleyebilmek için gerekli hijyen koşullar sağlanmalı. Dışarıda yemek yenen ortamlar konusunda seçici olunmalı. Anne sütü alan bebekler yaz ishallerinden büyük ölçüde korunacaklarından, anne sütüne yazın mutlaka devam edilmeli.

8- SEYAHAT VE TRAFİK KAZALARI: Uçak seyahatlerinde işitme kayıplarına yol açabilen 'barotravma' konusunda gerekli önlemler alınmalı; çocukların burun ve geniz yolları burun spreyleri ve diğer önlemlerle açık tutulmalı. Kara seyahatlerinde çocuklara mutlaka emniyet kemeri takılmalı. Yaşı uygun olmayan çocuklar hava yastıklarından korunmalı

9- HAVUZ VE DENİZ: Havuzun hijyenine dikkat edin. Emziren anneler, havuzdan çıkınca çok iyi temizlenmeli (özellikle memeler) ve bebeklerin havuz suyundan etkilenmeleri önlenmeli.

10- TELEVİZYON: Televizyonun çocuklar üzerinde olumsuz etkilerinin, olumlu etkilerinden fazla olduğu düşünüldüğünde; çocuklara gelişimlerine uygun programlar kısa süreli olarak izletilmeli. İki yaşına kadar çocuklar her türlü televizyon programından uzak tutulmalı. Obeziteyi teşvik edeceğinden sportif aktivitelere zaman ayırabilmek için, televizyon karşısında geçirilen zaman kısıtlı olmalı.
sabah alintidir

hayalet_0312

Bakıcı bulmanın en kolay 10 yolu

Çalışan annelerin en büyük sorunu doğru bakıcıyı bulmak! Ama bazı 'püf noktalara' dikkat ederek isabetli seçim yapabilirsiniz. Düzgün diksiyon, tanıdık birinden referans ve en önemlisi çocuğunuzun onun yanında huzurlu olması doğru bakıcıyı bulduğunuzun göstergelerinden birkaçı...

Prof. Dr. Murat Tuncer; mükemmel anne-baba olmak isteyen aileler için hazırladığı 'Çocuk Sağlığı Rehberi' adlı kitabında ailelerden kendisine gelen soruları ve önerilerini anlattı. Tuncer çocuk için doğru bakıcı bulmak için 10 püf noktası olduğunu anlattı:

1- Bakıcıseçerken mutlaka diksiyonunun düzgün olmasına dikkat edin. Çünkü özellikle bebekler, yedinci aydan itibaren çevresinde konuşulan dili öğrenmeye başlar ve hafızalarına her şeyi kaydeder. Yakınlarında birlikte oldukları kişinin konuşmasının bozuksa, ilk kelimelerden itibaren aynı yanlışları bebeğinizde de görebilirsiniz. Yani diksiyon önemli!

2- Bir bakıcıda aramanız gereken en önemli vasıf, çocuklara karşı gerçekten sevgi dolu olmasıdır. Çocuğa yönelik sert uyarılar, onu sevgi yoksunu yapabilir. Bakıcılar nedeniyle otistik bulgular gelişen bebek sayısı hiç de az değildir. Bakıcının cinsel organına vurarak cezalandırdığı çocuklarda, ergenlik döneminde önemli sorunlar ortaya çıkabilir.

3- Bir bakıcıyı işe alırken mutlaka çok iyi tanıdığınız birinin referansını arayın ve ona göre kararınızı verin.

4- Yeni işe başlayan bakıcınızla gerekirse izin alarak bir süre birlikte evde olun ve çalışmasını gözleyin.

5- Kendi çalışma prensiplerinizi öğretin. Özellikle bebek bakımı, temizlik konusunda en ufak bir taviz vermeyin ve bu konuda çok titiz olduğunuzu hatırlatın.

6- Bebeklerin hislerine güvenin. Birlikte olmak istemediği bir bakıcıya bebeğinizi bırakmayın.

7- Evden ayrıldıktan sonra, ara sıra haber vermeden bebeğinizi kontrol etmek için uğrayın. Bakıcıdan ayrılırken ve karşığında bebeğin ona nasıl davrandığını gözlemleyin.

8- Siz doktorunuzla konuşurken, bebeğiniz muayene olurken bakıcınız yanınızda olsun. Eğer bakıcınız kendi içinden gelerek bebekle ilgileniyor, siz bebeğinizin doktoruyla konuşurken ağlamaması için onu oyalıyorsa bunlar olumlu göstergelerdir. Tersi davranıyorsa bakıcınızla konuşun.

9- Çocuğunuza yakın çalışacak kişiden hepatit A ve B durumunu ve tüberküloz için parazit tetkiklerini isteyin. Aşılı değilse aşılatın.

10- Her şeye rağmen, bebeğinizi ailenizden biri olmaksızın bakıcıyla bırakmanızı önermem. Yanında anneanne ya da babaanne bulunmalı.
sabah alintidir

hayalet_0312

Çocukları kanserden koruyacak 10 öneri

Gündelik hayatta küçük önlemler alarak çocuğunuzu kanserden korumanız mümkün. Hamileyken ve sonrasında yanında sigara içmeyerek, kanserojen maddelerden ve radyasyondan kaçınarak, fast food beslenmeden koruyarak, spor yaptırarak ve aşılarını ihmal etmeyerek kanser riskini azaltabilirsiniz

Prof. Dr. Murat Tuncer; mükemmel anne baba olmak isteyen aileler için hazırladığı 'Çocuk Sağlığı Rehberi' adlı kitabında yer alan önerileri anlattı. Sağlık Bakanlığı Kanser Daire Başkanı da olan Prof. Dr. Tuncer, çocuklarınızı kanserden koruyacak 10 altın öneride bulundu:

1- SİGARA VE ALKOL: Türkiye'de her iki çocuktan biri sigarayla etkilenecek şekilde karşılaşıyor. Sigara; tüm kanserlerin üçte birinden ve akciğer kanserlerinin de yüzde 90'ından sorumlu. Evde sigara içen birinin varlığı ya da annenin sigara içmiş olması çocuklardaki lösemi ihtimalini üç kat artırıyor. Özellikle hamilelik döneminde alkol alan annelerin çocuklarında kanser riski artıyor.

2- ÇEVRE KANSEROJENLERİ: Çevremizde farkında olmadan karşılaştığımız birçok kanserojen, yani kansere neden olan madde var. Örneğin; asbest, erionit içeren ev yapımı malzemeler ve toprak, ağır metal üreten fabrika artıkları, arsenik, PVC kesimi yapılan fabrikalar, elektromanyetik alanlar, hamilelik ve emzikli dönemde kullanılan kimyasal saç boyaları kanser riski yaratır.

3- BESLENME: Kanser riskini azaltan en önemli beslenme tarzı anne sütü ile beslenmedir. Fast food'lardan, gazlı ve hazır içeceklerden kaçınmak da kanserlerin yaklaşık üçte birinden sorumlu olan önemli bir riski azaltmaktadır. Özellikle çocukları cezbeden ancak hiç de sağlıklı olmayan yüksek kalorili atıştırma amaçlı yiyeceklerden çocuklarımızı uzak tutmalıyız. Böylece hem farkında olmadan aldıkları kanserojenleri uzaklaştırmış, hem de onları obeziteden korumuş oluruz. 'Na-benzoat' ve 'askorbik asit' içeren hazır içecekler de zararlıdır. Ayrıca cocuklarınıza aşırı tadlandırıcı içeren diyet ürünler vermeyin.

4- FİZİKSEL AKTİVİTE: Erken yaşta başlanan uygun fiziksel aktivite ve düzenli spor, yaşam boyu sağlıklı bir vücut için gereklidir. Fiziksel aktivitenin yaşamımızın bir parçası haline getirilmesi tüm yaşam boyu kanser riskini ciddi şekilde azaltır. Bu azaltıcı etki; hem obeziteyi önlemesi, hem de doku oksijenlenmesini artırması sayesinde oluşur.

5- GENETİK YATKINLIK: Kanserlerin yüzde 5 ila 10'unun genetik kökenli olduğunu ve genetik yapımızın riskimizi artırdığını bilin. Ailenizde kanser varsa; yatkınlık söz konusu olabileceğinden, çocuklarınız için oluşabilecek risklerden uzaklaşmak çok daha fazla önem taşır. Özellikle ailenizdeki kanser vakalarını aile doktorunuza danışarak, erken tarama ve kontrol programlarına nasıl başlanacağı hakkında bilgi edinmelisiniz.

6- BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ VE AŞILAR: Menenjit aşısı olan çocukların daha az lösemiye yakalandığı bilinmektedir. Birçok aşı, bağışıklık sistemini erkenden uyararak olgunlaşmasına yardım eder ve kanser oluşumuna karşı bağışıklık sisteminin bilinçlenmesine yardımcı olur. Hepatit B aşısı karaciğerin özel kanserlerini engeller. Bu nedenle çocuklarımızın aşılarını düzenli şekilde yaptırmanız önemlidir.

7- GÜNEŞ VE MANYETİK ALANLAR: Güneş ışını ve elektromanyetik alanlar, Dünya Kanser Kontrol Ajansı tarafından muhtemel kanserojenlerden sayılıyor. Hamilelik döneminde ve doğum sonrası emzirme döneminde; solaryum ve bağlantısız internet erişimlerinden ve cep telefonundan kaçınılmasında, evde ergenlik döneminde ya da çocuk yaşta biri varsa kablosuz bağlantıların tercih edilmemesinde fayda vardır.

8- RADYASYONDAN KORUNMA: Yaşam boyu radyasyonla karşılaşıyoruz. Riskleri en aza indirmek için gereksiz film ve CT (bilgisayar tomografisi) çektirmemekte fayda var. Doktor önermedikçe çocuğa, tekrar tekrar kontrol amaçlı röntgen çektirmek doğru değildir.

9- RUTİN KONTROLLER: Her yaşa uygun doktor kontrolleri, idrar ve kan testleri çocuğunuzun sağlığı için olmazsa olmazdır.

10- KANSERİN EN ÖNEMLİ 10 BELİRTİSİNİ ÖĞRENİN:
* Lenf düğümlerinde ve vücudun başka bölgelerinde şişlik ya da sertlik.
* İki ayı geçen tedaviye dirençli, tekrarlayan ve nedeni bir türlü bulunamayan öksürük.
* Düzelmeyen yara ile hızla şekli ve rengi değişen ben.
* Açıklanamayan yorgunluk, halsizlik ve uzun süren gece ateşlenmeleri ile terlemeleri.
* Hızlı kilo kaybı ve iştahsızlık.
* Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik, düzelmeyen ishal ve kabızlık.
* Kanlı idrar.
* Ciltte veya vücudun başka bir yerinde nedensiz kanama.
* Yutma güçlüğü.
* Solukluk.
* Boyunda bir tarafta eğrilik.
sabah alintidir