Ahi Evran Esnaf ve Sanatkarlar Müzesi Kayseri Büyükşehir Belediyesi ve Kayseri Esnaf Sanatkarlar Odalar Birliği'nin ortak çabası ile onarılan Ahi Evran zaviyesi ülkemizin ilk Esnaf ve Sanatkarlar Müzesi olarak açılmıştır. Müze, tarihin derinliklerinde kaybolmaya yüz tutan bir çok zanaata ait kullanılan araçları ve eserleri ile zamana karşı meydan okumaktadır.

Ahi Evran kimdir?

13. yüzyıl başlarında Horasan'dan Kayseri'ye gelen Ahi Evran'ın (asıl adı Şeyh Nasiruddin Mahmut, 1171-1262) Anadolu Türk insanının ekonomik, sosyal ve kültürel meseleleri ile ilgilenmesi ve göçler neticesinde Orta Asya, Harzem ve Türkistan bölgelerinden Anadolu'ya gelen Esnaf ve Sanatkar taifesinin meslek ve ahlaki planda örgütleyerek bir araya getirmesi suretiyle oluşturduğu sosyal Teşkilatlanmaya Ahilik denmekte olup; Ahi sözcüğü "kardeş, er, yiğit" anlamına gelmektedir.

Bu teşkilatların ilk oluşu sürecine bakılırsa, görünen o ki; başlangıçta boş zamanları değerlendirmek, sosyal faaliyetler yapmak üzere gönüllülük esasına dayalı bir araya gelen şahısların oluşturduğu birer dostluk cemiyeti iken daha sonra kendine; iş, inanç ve meslek ilkeleri belirleyerek oluşturduğu sistemli yapısıyla Türk insanının Anadolu serüvenindeki bin yıllık tarihi içerisinde onu en fazla etkileyen müesseselerden birisi durumuna gelmiştir.

Türk ulusunun Moğol baskısı ve istilası sebebiyle parçalanıp dağılma sürecine girdiği bir dönemde "bütünleştirici" bir harç işlevi görerek çağını aşan önseziyle halk zümreleri arasındaki birlik ve beraberlik duygusunu pekiştirmesinin yanında, daha sonra bir cihan devleti olan Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşuna da zemin hazırlamıştır.

Ahilerin en parlak ve güçlü olduğu bu dönemlerde yaşayan Ahi Evran, Şeyh Edebalı, Ahi Musa, Ahi Hasan gibi büyük Ahi liderlerinin Osmanlı Devleti'nin kuruluşuna giden yolda çok önemli emek, niyet ve gayretlerinin olduğu kaydedilmektedir. Ahi Evran’ın Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi 'ye kuşak bağlaması, I. Murat'ın bir ahi birliğinin üyesi ve başkanı olması ahiliğin o dönemdeki gücünün ve etkisinin boyutunu kavramamız açısından yeterli olacaktır. ahiliğin bu minvaldeki nüfuzu 15. yüzyılın ilk yarısına kadar devam etmiştir.

Selçuklular zamanından beri varlığını bildiğimiz toplum ve devlet hayatında etkili olan ahiler başta Anadolu olmak üzere Türkistan, Balkanlar, Mısır gibi Türk coğrafyasının hakim olduğu hemen her tarafa yayılmışlardır. Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda ve Yeniçeri Teşkilatı'nın kurulmasında da büyük rol oynayan bu teşkilat, Osmanlı Devletinin son zamanlarına doğru yerini lonca örgütlerine terk ederek, günümüzün esnaf ve sanatkar birlikleri ile kooperatifçiliğin temel esaslarını oluşturmuşlardır.

Türk insanının ruhuna uygun düştüğü için yüzyıllarca yaşamış ve yaşatılmış olan bu oluşum; iş ve çalışma hayatına yön vermiş mevcut yapısal dinamikleriyle organizasyonel bir biçim kazanmıştır. Kendi öz ilke, inanç ve kurallarını meydana getirerek toplumsallaşan Ahilik kültürüne modern formlar altında işlerlik kazandırılarak yeniden etkin şekilde faydalanılabilir. Bu günün sanat, ticaret ve meslek adamlarının Ahilik kültür ve geleneğinden alacağı sayısız ders vardır. Örneğin dürüstlük, meslek dayanışması, nitelikli mal üretme ve iş ahlakı gibi hususlar alınacak derslerden sadece bir kaçıdır.




Ahilik tespit ettiği hedefe sağlam bir teşkilatlanma modeli yanında köklü bir eğitim sistemi ile ulaşmaya çalışmıştır. Esnaf ve Sanatkarlar iş yerinde yamak, çırak, kalfa ve usta hiyerarşisine göre mesleğin incelikleri öğretilmiş, kabiliyetli çırak, kalfa ve ustaların elinden tutularak medresede eğitim görmeleri sağlanmış ve gerektiğinde Orta Sandığından maddi destekte bulunulmuştur. Bu özelliğinden dolayıdır ki Ahilik adeta usta yetiştiren bir okul özelliğini kazanmıştır.

Ahi Evran Esnaf ve Sanatkarlar Müzesi

Bugünün ve geleceğin Türkiye'sine ait esnaf ve sanatkarların, ticaret adamlarının, sanayicilerin, işçilerin, üretici ve tüketici durumda olan hemen her kesimin bu özgün Türk kurumundan kazanacakları temel iş, ilke ve meslek ahlak kuralları göz önünde bulundurularak, bir yönetmelik çerçevesinde resmiyet kazandırılıp 1989 yılından itibaren geleneksel hale getirilerek Ahilik Kültürü Haftası kutlanmaya başlanmıştır.

Ahi Evran Zaviyesi Esnaf ve Sanatkarlar Müzesi Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edilerek müzede sergilenen eserler Teskomb’un katkılarıyla temin edilerek haftanın 7 günü 08:00-17:00 saatleri arası ücretsiz olarak ziyarete açılmıştır.

Müzede Ahi Evran tarafından kullanılan deri terbiye taşının yanı sıra çeşitli mesleklere ait araç ve gereçler ve mahali eşyalar sergilenmektedir.