lolipop01

Yorulan bedenler ve zihinler ertesi gune dinc kalkabilmek icin yeni dinlenme ve huzur bulma yollari ariyor. Surekli bir seyler yetistirme telasi, konsantre olmakta gucluk cekme, dinlenmek icin zaman bulamama, cabuk sinirlenme, kendini mutsuz hissetme sehir insaninin artik kronik sorunlarindan. Yapilan yuruyusler, kosular ya da gidilen spor salonlari fiziksel rahatsizliklari kismen bertaraf ediyor. Ama ruhen ferahlamak o kadar kolay olmuyor. Bircok insan huzur bulmak, hayatlarina duzen vermek ve kisisel becerilerini gelistirmek icin bircok etkinligin yani sira yogaya da yoneliyor. Yoga diyeti, reiki, zen felsefesi, meditasyon derken bu tarz uzakdogu inanislari farkli bir sekilde on plana cikiyor.
“Intiharin esiginden yogayla dondu”, “Yoga boy uzatir, yaglari yakar”, “Bedeni ve zihni egitiyor”, “Depresyona birebir!”, “Yoga ile saf arzuyu bul”, “Yoga yapan cocuklar daha rahat uyuyor”, “Iste bilgelige giden dort yol” gibi basliklar konuyla ilgili ozendirmelerden sadece birkaci. Zihinlerindeki sorulara cevap arayan insanlarin ruhlarindaki boslugu gidermek icin yoga, meditasyon, feng shui, zen felsefesi gibi seyler alternatif olarak gosteriliyor. Bu tur uygulamalara saglikli yasam, dogru beslenme, sevgi, mutluluk, pozitif dusunme, evrenle uyum, vucut enerjisini dogru kullanma gibi kavramlarla baslaniyor.
Modern yasamin bir parcasi gibi gosterilen ve yapilan uygulamalarla bunu anlatan pek cok sey insanlarin zihinlerinde iz birakiyor. Yoga, reiki, meditasyon, Zen felsefesi vb. degisik sekillerde ozellikle kadin dergilerinde karsimiza cikiyor. Bircok televizyon dizisinde de bu tur ogeler ozendirici bir sekilde yer aliyor. Yogaya ve onun gibi benzerlerine katilan insanlardan sadece spor yapmalarinin otesinde bazi ogretileri de yerine getirmesi isteniyor.
Yoga uzmanlari, ogretiler olmadan yapilan yoganin jimnastik veya aerobik olacagini ifade ediyor. Onlara gore yoga; uc temel varligimiz olan fizik, zihin ve ruh planlarimizin mukemmel sekilde ahengini temin eder. Meditasyon ise, ‘mutlulugun yegane yolu’ olarak telkin ediliyor. Kisisel gelisimle ilgili eserlerde yer alan, hayati ve benligi anlamlandiran temel kavramlara, Budist, Maniheist, Brahmanist, Taoist bakis acisiyla anlamlar yukleniyor. Yoga yapacak kisinin, bir koseye oturup rahatlamak icin tekrar tekrar yineledigi cogu buyusel icerikli soz yada sozcuklere (genellikle “aum/om”) “mantra” deniyor. Insanlar garip bir sekilde, Hindu, Brahman, Budist, Taoist, Sintoist âlemin kainatta neye karsilik geldigi, kimden ne istendigi belli olmayan “mantra”larini soyleyerek sifa, afiyet ummaya calisiyor.
Meditasyonla ne amaclaniyor?
Liderligini Maharishi Mahesh Yogi’nin yaptigi Transandantal Meditasyon (TM) hareketi de yoga gibi giderek yayiliyor. Onlar da ayni soylemi kullaniyor ve herhangi bir dini amaclarinin olmadigini soyluyorlar. Amac olarak yine saglikli beslenme, enerjiyi dengeleme, huzur ve sukunet konulari one cikariliyor. Murit adaylarina “kendi inanclarinizi, dininizi degistirmenize gerek yok” deniyor, ancak, her gun sabah kahvaltisindan ve aksam yemeginden once olmak uzere iki defa buyuk ustad Maharishi’nin resmine bakarak meditasyon yapmaniz, transa gecmeniz gerekiyor. TM’nin, Turkiye’de 20 bin kayitli uyesi bulunan 5 dernegi bulunuyor. Kamuoyunun cok iyi bildigi isimlerin surekli tavsiye ettigi TM, her gecen gun daha cok insana ulasiyor. Onlara gore TM, bir din degil. Ilahiyatcilara gore ise transandantal meditasyon, Budist “aydinlanma”yi elde etmek icin Hindu “Raja Yoga” uzerine temellenen bir din huviyetinde. Butun bu Hint kokenli kultlerin hepsinde reenkarnasyon dusuncesi bulunuyor. Cunku bu, dinlerin temel inancini olusturuyor. Ilahiyatci-yazar M. Enes Ergene, yoga ve meditasyon soylemleriyle Turkiye’de faaliyette bulunan gruplarin yoga ve meditasyonu bir nevi spor olarak lanse ettiklerini; ancak gercekte yoga felsefesinin sosyo-psikolojik acidan bir dini inanc bicimi oldugunu soyluyor. Tum dunyada mistisizme ve metafizige ciddi bir yonelme oldugunu soyleyen Ergene, “Yoga ve meditasyonda dini sayilabilecek bir dizi rabita ve trans bicimi, toren, sembol ve ritueller var. Zaten Amerika’da kendilerini yeni ve kozmik bir dinin uyeleri olarak tanitiyorlar. Ama Musluman bir ulkede bunu din gibi teblig etmeyi stratejik bulmadiklari icin bir nevi spor gibi takdim ediyorlar. Hepsi koken olarak, dunya gorusu olarak ve birer felsefe olarak Uzakdogu dinleriyle ve ozellikle de Budizm’le yakindan ilgili.” diyor.
Yoga din degilse ne?
Yoga bugunku Hint dillerine temellik yapan Sanskritcede ‘boyunduruk’ etme anlamindaki ‘yug’ kelimesinden turemis ve bedenin, duygularin ve zihnin tam kontrolu anlamina geliyor. Bu, bir taraftan vucudun, zihnin ve ruhun uyumu ve butunlesmesi, diger taraftan da kisisel ruhun “Evrensel Ruh”la(!) birlesmesi demek. N. V. Raghuram’in Turkiye’deki yogacilarin sitesinde yayinlanan makalesinde “Yoga yaparsam Hindu olur muyum?” sorusu sorularak cevap olarak, “Yoga din degildir” deniyor; ama bakin devaminda “din” nasil bir muessese olarak goruluyor:
“Yoga’nin bir dine ait oldugunu dusunmek, buyukbabanin yeni dogmus torununa benzedigini soylemek gibidir. Din cogu zaman bizi sinirlarken yoga bizi genisletir. Bizi kole haline getirmekten ya da dunyanin icinde bogulmaktan, ya da ben-merkezci olmaktan korur. Yasam yolunda, kisi icsel tanrisal yonunu tezahur ederek buyuyebilir.”
Yine ayni makalede, “Yoga ile asina olmayanlarimiz onu genellikle Hindu dininin bir uzantisi olarak gorur ve bilmeden pagan bir rituelin bir parcasi olmaktan cekindigi icin yogadan uzak durur. Ancak, Yoga bir din degildir! Cunku yoga, bilinen tum dinlerden daha once baslamis bir felsefedir!” deniyor.
Turkiye’ye sik sik gelen taninmis gurulardan Shri Mataji’nin calismalari durumu en iyi sekilde ozetliyor: Harbiye Askerî Muzesi’nin fuar salonunda duzenlenen yoga ayini sirasinda katilimcilarin Shri Mataji’ye taptiklari icin ayaklarini bile optukleri, ayaklarini yikadigi suyu ictikleri medyaya yansimisti. (Milliyet, 23.04.2002) Shri Mataji’nin buyuk bir fotografi ile tutsu, Hint muzigi ve mumlar, Sahaja yoganin ogretildigi mekanlardan eksik edilmiyor. Egitime katilanlara once “aydinlama meditasyonu” yapiliyor, yani herkesin omuriliginde oldugu varsayilan ‘kundalini enerjisi’ basin uzerine yukseltilip baglaniyor! Ondan iclerindeki ‘saf cocugu’ uyandirmasi isteniyor. Ancak, tum bunlar, yapilirken Shri Mataji’nin fotografinin onunde mum yakarak ona dogru donuk olmak, onunla kalben transa gecmek sart! (06,12,2004, Sabah)
Medya yonlendiriyor