sonaskim

Accelerating premium: Artan oranlı prim. İşçilere üretim artışına paralel ola­rak artan oranlarda prim ödenmesi, üre­timi özendirici bir ücret yöntemi.
Acceleration clause: İpotekte veya tak­sitli satışlarda taksitlerden birisi zama­nında ödenmezse tüm borcun hemen ödenmesini öngören hüküm.
Acceleration: Hızlandırma; borçlunun sözleşmeye uymaması yüzünden ala­caklının vadesinden önce alacağını iste­yebilmesi, borcun süresinden önce mu­accel olması, (huk.).
Accelerator coeffîcient: Hızlandıran kat­sayısı, bkz: accelerator principle.
Accelerator principle: Hızlandıran pren­sibi. Yatırım harcamalarının reel GSMH’ deki artış hızına bağlı olduğunu belirleyen bir teori. Buna göre, GSMH artan bir hızla büyürken net yatırımlar buna paralel olarak artar. GSMH' nin artış hızı sabitleştiğinde (bu hız yük­sek bir düzeyde olsa bile) net yatırım artışı sıfır veya çok düşük olur.
Accelerator-multiplier model: Hızlandıran-çoğaltan modeli.
Acceptable quality level: Kabul edilebilir en düşük kalite düzeyi, (işi.).
Acceptance bili: Muhatap tarafından onaylanmış poliçe, kabul. (huk.).
Acceptance credit: Kabul kredisi. Bir bankanın, bir tacire, onun çektiği poli­çeyi "kabul" ederek açmış olduğu kredi.
Acceptance for honor: Hatır kabulü, mu­hatabı tarafından kabul edilmeyen poli­çeyi üçüncü bir kişinin kabul etmesi.
Acceptance House: Takas Odası. Banka­ların, birbirlerinin üzerine çekilmiş çeklerin ve senetlerin günün sonunda denkleştirilmesine yarayan kuruluş, ge­nellikle merkez bankası binasında ve bu bankanın denetiminde toplanır.
Acceptance in blank: Karşılıksız kabul, beyaz kabul.
Acceptance liability: Kabul kredisi; borçlu adına kredinin geri ödenmesini bankanın üstlenmesi.
Acceptance sampling: Örnek ile mal ka­bulü.
Acceptance theory of authority: Otori­tenin kabul teorisi. Yöneticinin gücü­nün, işçilerin onun otoritesini kabul et­me konusundaki istekliliğine bağlı ol­ması inancı.
Acceptance wage: Asgari kabul ücreti. Bir kimsenin belli bir işi kabul etmesi için ona önerilmesi gereken en düşük üc­ret.
Acceptance: Akseptans, kabul, (huk) Bir poliçenin adına çekilen kişi tarafından imzalanarak kabul edilmesi, bkz: banker’s acceptance.
Accepted: Bono üzerine vurulan "kabul edilmiştir" damgası.
Accepting bank: Poliçeyi "kabul" eden banka.
Acceptor: Poliçeyi kabul eden, onaylayan kimse, (huk.)
Access to market: Pazara girme, pazara ulaşma, pazara çıkış.
Accession rate: İşe giriş oranı, işe yeni girenlerle eski işçiler arasındaki oran. (işi.)
Accessions: Yeni işçi işe alma. (işi.)
Accessory equipment: Yardımcı gereç, donatım, araç-gereç. Sanayi üretimi için gerekli olan, yatırım malları kadar pa­halı olmayan, kullanımı birkaç yıl süren ve şekil değiştirip nihai ürünün parçası durumuna gelmeyen sermaye araçları.
Accessory: İkinci derecede suç ortağı. (huk.)
Accident insurance: Kaza sigortası.
Accident proneness: İşçinin normal kaza yapma oranı. (işi.)
Accident severity rate: Her bin iş saatin­de iş kazası dolayısıyla kaybedilen günlerin toplamı, (işi.).
Accident severity: İşte kaza nedeniyle kaybedilen zamanın tümü. (işi.)
Accommodation endorsement: Hatır cirosu, emre yazılı bir senedin devredilebilirliğini artırmak amacıyla üçüncü bir kimsenin ona imza koyması.
Accommodation paper: Hatır senedi, bkz: accommodation bili.
Accommodiation bili: Hatır senedi, fi­nansman bonosu. Gerçek alış verişle il­gili olmayarak bir kimse lehine düzen­lenen kısa vadeli bono; o kişi bu bonoyu piyasada kırdırarak nakit elde eder, do­layısıyla kısa süreli bir nakit sağlama aracıdır.
Accomodating transactions: Denkleştirici işlemler. (ulus. ikt.) Ödemeler bilânçosuna kaydedilen işlemlerin bir grubu, diğer grup ise otonom işlemler (auto-nomous transactions) den oluşur. Denkleştirici işlemler otonom işlemlerin doğurduğu dengesizlikler dolayısıyla yapılan işlemlerdir, resmi döviz rezerv­lerindeki değişmeler gibi.
Accomplice: Suç ortağı, (luık.).
Accord and satisfaction: Zararın öden­mesi için zararı yapan ile zarara uğrayan arasında varılan anlaşma, (huk.).
Accord: Uygunluk, uyum, anlaşma, uz­laşma, sulh olma, (huk.).
Account abstract: Hesap özeti, dekont.
Account activity: Hesap hareketi, hesabın işleme sıklığı.
Account balance: Hesap bakiyesi.
Account book: Hesap defteri.
Account executive: Hesap yöneticisi, (paz.). Reklâm şirketi ile müşteri ara­sındaki temel bağlantı; müşteri adına reklâm şirketinin faaliyetlerini yöneten kişi.
Account nıanagement pölicies: Muhase­be yönetimi politikaları, (işi.). Satış elemanlarının kimlerle temasa geçeceği, ne tür satış ve müşteri hizmetleri faali­yetlerine girişileceği ve bu faaliyetlerin nasıl yerine getirileceği gibi konulara yönelik politikalar; bir reklâm şirketinde muhasebe yöneticisinin müşterileriyle ilişkilerinde uyguladığı politikaları ifade eder.
Account only check: Mahsup çeki.
Account party: Hesap açan taraf, (ulus. ikt.). Dış ticaret işlerinde, bankası akre­ditif açan taraf genellikle alıcı.
Account statement: Hesap özeti.
Account: Hesap, mevduat.
Accountabüity: Mali sorumluluk, dene­time açık olma, hesap verme, (huk., muh.).
Accountable warrant: Ödeme emri, ve­rile emri, (muh.).
Accountable: Sorumlu, muhasebe kayıt­larına kaydı gereken işlem, tanımlana­bilir olan.
Accountancy: Muhasebecilik, saymanlık, muhasebe.
Accountant: Muhasebeci, sayman, muha­sip.
Accountant's certificate: Muhasebecilik belgesi, hesap uzmanlığı sertifikası.
Accounting control: Muhasebe de netimi.(1) Muhasebe işlemlerinin doğrulu­ğunu sağlayan kuralların tümü, (2) ay­rıntılı hesapların içinde toplandığı grupların belirli tarihlerdeki toplamları­nın denetlenmesi.
Accounting costs: Muhasebe maliyetleri. Doğrudan yapılmış olan parasal gider­ler.
Accounting earnings: Muhasebe ka­zançları. İşletmenin bilânçosunda kayıtlı kazançları.
Accounting entity: Muhasebe kayıtları tutan şirket veya işletme.
Accounting equation: Muhasebe eşitliği. Varlıkların borçlarla öz sermayenin toplamına eşit olması.
Accounting equation: Muhasebe kayıtla­rında aktif ve pasif tarafların birbirine eşit olması.
Accounting exposure: Kur değişmeleri­nin muhasebe etkisi, dönüştürme etkisi (translaüon exposure) olarak da adlan­dırılır. Bir, çok uluslu şirketin ana mer­kez dışındaki şubelerinde o ülkelerin ulusal paraları ile tutulan gelir, gider, borç ve alacakları vardır. Daha sonra bunlar ana ülke parasına dönüştürülerek merkezin bilânçosu ile birleştirilir. Bu birleştirme dolayısıyla kurlardaki de­ğişmelere bağlı olarak pay sahiplerinin hisselerinde ortaya çıkan değişkenliği ifade eder.
Accounting idendity: Muhasebe özdeşli­ği. Yapılış özelliği dolayısıyla zaman içinde her an geçerli olan bir özdeşlik. Örneğin bilânçoların çift kayıtlı muha­sebe tekniğine göre tutulmaları dolayı­sıyla aktif ve pasif kısımlarının toplamı daima birbirine eşittir.
Accounting period: Muhasebe dönemi. İşletmenin kâr ve zararlarının hesaplan­dığı belirli zaman aralığı, örneğin yıl, ay veya mevsimlik dönemler gibi.
Accounting policy: Muhasebe politikası, muhasebe kayıtları tutulurken uyulması gereken ilke ve kurallar.
Accounting process: Muhasebeleştirme süreci. Bireysel işlemlerin bilânçoya kayıt yöntemi.
Accounting profit: Muhasebe kârı. Bilânço kârı da denir. İşletmenin toplam ge­lirlerinden, toplam muhasebe giderleri çıkartıldıktan sonra kalan pay, işletmenin sahiplerinin elde ettikleri kâr.
Accounting records: Muhasebe kayıtları.
Accounting risk: Muhasebe riski. Kur değişmelerine bağlı olarak, dövize bağlı varlıklarla döviz borçlan arasındaki faiktan dolayı net servette değişme riski.
Accounting: Muhasebe. Bir işletme hak­kındaki mali bilgileri düzenli bir biçim­de kaydetme tekniği.
Accounts payable: Borçlu hesaplar, (muh.). İşletmenin satın aldığı mallar dolayısıyla çeşitli satıcılara karşı yük­lendiği toplam borçlar.
Accounts receivable flnancing: Alacak hesaplan finansmanı. (1) İşletmenin ala­cak hesapları karşılığında örneğin ban­kalardan kısa süreli finansman elde et­mesi. (2) İhracatta, ihracatçının malını göndermesi ve ödemenin daha sonra yapılması olanağını tanıyarak ithalatçıya dolaylı finansman sağlaması.
Accounts receivable management: Ala­cak hesaplan yönetimi. İşletmenin kimlere kredi açacağı, kredinin hangi koşullarla kullanılacağı ve çürük ala­cakların nasıl tahsil edileceği gibi ko­nuların kararlaştırılması.
Accounts receivable: Alacaklı hesaplar, (muh.). Çeşitli alıcıların bir satıcıya olan ve bir yıl içinde tahsil edilmesi beklenen borçların toplamı.
Accredit: Güvenmek, itibar etmek, kredi açmak, yetki vermek.
Accretion: Büyüme, gelişme, değer artışı, nema.
Accrual accounting: Tahakkuk temelli muhasebe. Bir muhasebe yöntemi, buna göre gelir ve giderler ödemelerin ger­çekte yapıldıkları zaman değil tahakkuk ettiği vakit kaydedilirler.
Accrual basis: Tahakkuk esası, gerçek­leşme esası.
Accrual date: Tahakkuk tarihi, (muh.).
Accruals payable: Tahakkuk eden borç­lar.
Accruals: Tahakkuklar. Firmanın satın alınan mallardan ötürü değil, hizmetler dolayısıyla (örneğin ücretler gibi) öde­me zamanı gelmiş olan cari borçları.
Accrued asset: Tahakkuk etmiş, fakat he­nüz tahsil edilmemiş gelirler.
Accrued dividend: Tahakkuk eden (fakat henüz dağıtılmamış) temettü.
Accrued expense: Tahakkuk etmiş, fakat henüz ödenmemiş giderler, (muh.).
Accrued income: Tahakkuk etmiş, henüz tahsil edilmemiş gelir, (muh.).
Accrued interest: Tahakkuk etmiş faiz. Kuponlu tahvillerde son kupon ödeme­sinden beri gerçekleşmiş olup da henüz ödenmiş olmayan faiz.
Accrued liability: Tahakkuk etmiş, fakat ödenmemiş olan borç, (muh.).
Accrued-benefit cost method: Sağlanan yarar maliyeti yöntemi. Bir emeklilik planının normal maliyetlerini hesaplama yöntemi. Buna göre, şirket emeklilik sonrasında sağlanacak herhangi bir ya­rarın bugünkü değeri ölçüsünde bir kat­kıda bulunmalıdır.
Accumulated depreciation: Birikmiş amortismanlar.
Accumulated earnings: Birikmiş gelirler, temettü olarak dağıtılmamış kazançlar, (muh.).
Accumulation of capital: Sermaye biri­kimi, yeni yatırımlarla ülkenin üretim kapasitesindeki artışlar.
Accumulation: Birikim, birikinti, serma­ye birikimi.
Achievement motive: Başarma güdüsü, (yön.). Amaç doğrultusunda engelleri ve güçlükleri aşma azim ve kararlılığı.